Küresel ekonomideki jeopolitik şokların ve sektörel dönüşümlerin,

makine sanayii üzerindeki etkilerini değerlendiren

Makine İhracatçıları Birliği Başkanı Sevda Kayhan Yılmaz,

şunları ifade etti:

 

“Orta Doğu’da tırmanan çatışmaların

petrol fiyatlarını 100 doların üzerine taşıması,

küresel dezenflasyon sürecine ağır darbe vurarak,
üretim üzerindeki maliyet baskısını; kalıcı bir yüke dönüştürdü.

 

Şiddetli enerji şokları;
Merkez Bankalarının, enflasyon hedeflerini 2026 sonrasına ötelemesine ve

finansal koşulların daraltıcı kalmasına yol açıyor.

 

Ana pazarımız Avrupa'da,

bilhassa da kıtanın lokomotifi Almanya'da;
artan ekonomik baskılar,

otomotiv gibi geleneksel sanayi kollarının üretimini daraltıyor.

 

Batı’da endüstriyel dönüşüm için

sancılı bir yeniden yapılanma yaşanırken;
Çin’in ihracatını yüzde 25 gibi agresif bir oranda artırarak,

baskısını artırması; küresel rekabeti asimetrik bir boyuta taşıyor.”

 

Türkiye’nin bu denklemde izlemesi gereken stratejiye ve

Orta Vadeli Program’ın (OVP) makroekonomik vizyonuna dair;
analizlerini paylaşan Yılmaz, şunları söyledi:

 

“Küresel ticarette, jeopolitik risklerin kalıcı hale geldiği bu süreçte;
açıklanan makroekonomik yol haritamız,

sanayimizin rekabet gücünü toplam faktör verimliliği,

yeşil dönüşüm ve teknolojik kapasite artışıyla sağlamlaştırmayı hedefleyen;
vizyoner bir yaklaşım sunuyor.

 

Dijitalleşmeyi merkeze alan ve

yüksek katma değerli üretimi önceleyen bu çerçeve;
imalat sanayimizi, küresel belirsizliklere karşı

Türkiye’nin en sağlam kalkanı olarak konumlandırıyor.

 

Özellikle savunma sanayiinde başarıyla uygulanan

uzun vadeli sipariş ve talep oluşturma modelinin;

raylı sistemler, enerji ekipmanları ve sağlık teknolojileri gibi

stratejik makine kollarını da kapsayacak şekilde genişletilmesi;

sektörümüzde, önemli bir kapasite sıçraması yaratacak unsur olarak;
öne çıkıyor.

 

Kamunun;

girişimci ve yönlendirici bir rol üstlenerek, dönüşümü hızlandırması;

makine imalatçılarımızın,

geleceğin teknolojilerini geliştiren ve ihraç eden konumunu pekiştirecektir.”

 

Ekonomi yönetiminin, teşvik mimarisini; imalatçı ihracatçının,

sahadaki gerçek üretim performansını merkeze alacak şekilde kurgulamasının;
bu stratejideki önemine dikkat çeken Yılmaz, şunları söyledi:

 

“Döviz dönüşüm desteği gibi finansal mekanizmalarda;

değerlendirmelerin, firmaların net kârı üzerinden değil;
doğrudan faaliyet kârı üzerinden yapılması gerektiğine inanıyoruz.

 

Çünkü;
yüksek faizlerin ve kur dalgalanmalarının yaşandığı,

kambiyo zararları ile finansman maliyetlerinin

işletme bilançolarını ciddi şekilde aşındırdığı bir dönemde;

net kârlılık, sanayicinin gerçek üretim gücünü yansıtmaktan uzak.

 

Destekleri ekonomik akılla buluşturmanın ve

işletmelerin gerçek performansını ölçerek;
doğru yere kanalize etmenin yegâne yolunun,

faaliyet kârını merkeze almak; olduğunu düşünüyoruz.

Bu yaklaşım, yaratılan net katma değer ile de desteklenmeli.

 

Teşvik mekanizmaları kurgulanırken;
işletmelerin, ithalat bağımlılıkları ve net döviz getirileri temel kriter olmalı.

İhracatını büyük ölçüde ithal girdiye dayandıran bir üretim modeliyle;

yerli sanayi entegrasyonu yüksek,

ithalat bağımlılığı düşük ve

ülkeye net döviz kazandıran üretim modelleri;
teşvik sisteminde, aynı kefeye konulmamalı.

 

Teşvik mimarisi, firmaların net dış ticaret performansını merkeze alarak;
ekonomimizde kalıcı değer yaratan imalatçıları, ödüllendirmeli.”

 

Sanayinin rekabetçiliğini artırmaya yönelik adımların

istenen noktaya erişebilmesi adına; makine sektörü özelinde,

yeni ve çevik bir kurumsal mimariye ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Yılmaz,

şu önerilerde bulundu:

 

“Makine sektörü,

imalat sanayiinin tamamı üzerinde;
eşsiz bir kaldıraç etkisine sahip, temel bir üretim disiplinidir.

 

Başta sağlık, gıda ve sivil savunma olmak üzere;
hayati öneme sahip tüm üretim ve hizmet alanlarının teknolojik altyapısı,

doğrudan; makine sektörümüzün mühendislik kabiliyetlerine dayanıyor.

 

Ülkemizin teknolojik bağımsızlığının yegâne omurgası olan

bu stratejik alanın geleceğini,

çok daha çevik ve bütüncül bir anlayışla şekillendirmemiz gerekiyor.

 

Ticaret Bakanlığımız ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımız bünyesinde;
sektörümüze yönelik çalışmalar yürüten, köklü ve yetkin birimlerimiz var.

 

Ancak;
teknolojik trendlerin ve

küresel rekabetin benzeri görülmemiş bir hızla değişmesi,

farklı çatılar altında başarıyla yürütülen bu faaliyetlerin;
tek bir stratejik vizyon etrafında birleştirilmesini, zorunlu kılıyor.

 

Gelişmeleri önceden okuyan;

anaokulu çağındaki çocukların kodlama ve STEM alanlarıyla tanıştırılmasından

Ar-Ge kapasitesinin geliştirilmesine,

KOBİ’lerin küresel tedarik zincirlerine entegrasyonundan

şirketlerimizin, dünya ölçeğinde markalaşmasına kadar uzanan politikaları,

koordine edecek; bir üst akla ihtiyacımız var.

 

Bu doğrultuda;

kamu kurumlarımızın mevcut birikimini,

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın vizyonunda;

tek bir merkezde birleştirecek bir, ‘Makine Sanayi Strateji Başkanlığı’

oluşturulmasını gereklilik olarak; görüyoruz.

 

Bu tür bir entegrasyon, Türk makine sanayiinin;
kendi dinamizmiyle, küresel rekabet gücünü maksimize edebileceği;

doğal gelişim ortamını, kalıcı olarak; tesis edecektir.” 

 

-----

 

Makine imalat sanayi konsolide verilerine göre;

yılın sekiz ayında, serbest bölgeler dâhil;
toplam makine ihracatı 18,8 milyar dolar oldu.

 

Miktar bazında %6,8 düşüş yaşansa da

ihracat birim fiyatlarında sağlanan yükseliş,

geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre; değer bazında %1,0 artış getirdi.

 

%7,8 değer artışıyla makine ihracatının 2,2 milyar doları geçtiği Almanya,
en büyük ihracat pazarı olurken;
1,6 milyar dolar makine ihracatı ile ikinci sırada yer alan ABD’de

%29,4’lük artış kaydedildi.

 

ABD’ye ek olarak;

Mısır, Hollanda, Ukrayna ve Kazakistan’da çift haneli büyümelerin sağlandığı bu dönemde;

Irak ve Rusya pazarlarında, %30’un üzerinde bir daralma yaşandı.