Kerem ile Hatice’nin Nisan 2026 defteri.

 

Borsanın moral verdiği,

petrolün can sıktığı,

metalin ise; masaya sessizce ek fatura bıraktığı bir dönemde,

dış ticaretçi için asıl soru şu:

Ne kadar satacağın mı önemli,

yoksa; hangi fiyattan satıp, kârı; gerçekten eve götüreceğin mi?

 

Kerem ile Hatice ellilerindeydi.

Yani, piyasayı artık; grafiklerden çok reflekslerden okuyan kuşaktandılar.

Birinin eli üretim bandına ve satışa, diğerinin zihni verinin nabzına alışmıştı.

1994’ün hırçınlığını da,

2001’in mide ağrısını da,

2008’in küresel tokadını da,

pandeminin; konteyner fiyatlarını akıl dışına çevirdiği günleri de görmüşlerdi.

Bu yüzden, ikisi de aynı şeyi bilirdi:

piyasa sakin görünüyorsa, önce sakinliğin maliyetini kontrol etmek gerekir.

Çünkü; ekran bazen insanı teskin eder, muhasebe ise; aynı anda tokatlar.

 

2 Nisan akşamı, Kerem’in ofisinde; durum tam olarak buydu.

BIST 100 günü, yüzde 0,88 artışla; 13.051,69 puanda kapatmıştı.

Dolar/TL, 44,49’a değmişti.

Euro/TL, 51,53 civarındaydı.

Gram altın, geri çekilmişti.

Brent petrol, 106 doların üzerindeydi.

Kâğıt üzerinde bakınca; memlekette, klasik bir “karışık ama idare eder” tablosu vardı.

Kerem ekrana baktı, sonra Hatice’ye döndü:

“Borsa bugün iyi çocuk rolünde.

Ama; petrol hâlâ, sınıfın arka sırasındaki problemli öğrenci.”

 

Hatice gülümsedi.

“Senin piyasa benzetmelerin yüzünden veri okumak değil, aile dizisi izlemek gibi oldu.

Peki, problemli çocuk ne yapıyor?”

 

Kerem, hiç düşünmeden cevap verdi:

“Benim kapının marjını kemiriyor.”

 

Burada durup, Kerem’in işini hatırlamak gerek.

Kerem; hem ulusal, hem de uluslararası pazara kapı satan bir üreticinin temsilcisiydi.

Yani, onun sattığı şey sadece; MDF, sac, aksesuar ve kilit değildi,

aynı zamanda; enerji, metal, navlun, vade ve tahsilat riskinin paketlenmiş haliydi.

Televizyonda, kur yükselince “ihracatçıya yarar” denir.

Fabrika katında ise; bu cümlenin sonuna, küçük puntolu şu ek gelir:

Eğer; petrol, metal ve finansman, seni arkadan ısırmıyorsa.

 

Hatice dosyayı açtı.

“İçeride para hâlâ pahalı.” dedi.

Haklıydı.

TCMB, 12 Mart 2026’da politika faizini yüzde 37’de sabit tuttu ve

sıkı para politikası duruşunu korudu.

Daha önemlisi, 19 Mart’ta yayımlanan toplantı özetinde, jeopolitik gelişmelerin;
enerji, taşımacılık ve tedarik kanalı üzerinden maliyetleri yukarı çekebileceğini özellikle vurguladı.

Yani; Ankara’nın cümlesi netti:

Kur tarafı kadar, maliyet tarafı da dikkat istiyor.

 

Kerem masaya kalemle üç kelime yazdı:

“kur, petrol, metal.”

 

“Bak Hatice,” dedi,

“Bizim sektörde, ihracat gelirinin euroyla yazılması; insanı bir süre kandırıyor.

Sonra; petrol gelip, o romantizmi bozuyor; metal de üstüne alay ediyor.”

 

Hatice, anında pası aldı.

“Yani; euro bazlı satıyorsun diye, otomatik olarak mutlu değilsin.”

 

“Olmam tabii” dedi Kerem.

“Çünkü; müşteri euro ödüyor olabilir, ama ben;
sacı, enerjiyi, lojistiği ve tahsilat stresini aynı para biriminde yaşamıyorum.

Hayat keşke o kadar medeni olsa.”

 

Bu cümle, şaka gibi dursa da, bugün için fazla gerçek.

Dışarıda Fed, 18 Mart toplantısında;
ekonomik faaliyetin, sağlam tempoda sürdüğünü ama;
enflasyonun, hâlâ yüksek kaldığını söyledi.

ECB ise; 19 Mart’ta faizleri sabit bırakırken;
Orta Doğu’daki savaşın, enerji fiyatları üzerinden;
enflasyon için yukarı, büyüme için aşağı yönlü risk yarattığını, açıkça kayda geçirdi.

Kibar merkez bankacılığıyla, söylenen şey şuydu:

Dünya ekonomisi tam bozulmadı ama, rahat da değil;

hele enerji yüzünden, hiç rahat değil.

 

Hatice, Kerem’in önündeki kahve fincanını kenara itti.

“Peki, bizim asıl müşteri cephesi? Avrupa ne halde?”

 

Bu soru, yerindeydi.

Çünkü; Kerem’in kapıları için en kritik pazar, Avrupa’ydı.

Ama; Avrupa şu sıralar, ne tam hasta, ne de tam sağlıklı bir müşteri gibi davranıyordu.

Eurostat’ın 13 Mart verisine göre;
Euro Bölgesi'nde sanayi üretimi, Ocak'ta aylık bazda yüzde 1,5 geriledi.

Buna karşılık; imalat PMI cephesinde,

Şubat ayında; 50,8 ile daralma-eşik üstü bir görünüm vardı;

yani, sanayide tam çöküş yok ama; coşkuyla sipariş veren bir kıta da yok.

Üstelik; Mart sonunda enflasyonun,

enerji etkisiyle; yeniden hızlandığına dair, işaretler gelmeye başladı.

Kısacası, Avrupa’nın cümlesi şu:

“Sipariş veririm ama, naz yaparım; fiyatı da, teslimatı da, vadeyi de iki kez sorarım.”

 

Kerem bunu, daha kısa çevirdi:

“Avrupa müşterisi kapıyı beğeniyor, ama; önce menteşenin karakter analizini istiyor.”

 

Hatice güldü.

“Doğru. Siparişten önce psikolojik test.”

 

İkisi de biliyordu ki;
Mayıs'a kadar hikâyeyi esas bozabilecek başlık, petrol olacaktı.

2 Nisan’da, Brent petrol; jeopolitik gerilimle,

gün içinde 109 dolara yaklaşarak; daha sonra 106-108 dolar bandına çekildi.

Bu tür sıçramalar, sadece enerji ithalatçısı ülkeler için değil;
metal işleyen ve ihracat yapan sanayici için de alarmdır.

Çünkü, petrol yükselince sadece akaryakıt değil;

boya, ambalaj, lojistik, sigorta, hatta; müşterinin sipariş davranışı bile değişir.

Bir başka ifadeyle, Brent bazen, sadece emtia değil; üreticinin sinir sistemi olur.

 

Hatice bu noktada ciddileşti.

“Tamam,” dedi, “kur bize bir miktar nefes veriyor gibi.

Ama; petrol 100 doların üstünde,

Avrupa müşteri nazlı, içeride finansman pahalı.

Sen hâlâ; Mayıs'a kadar agresif satış düşünüyorsan, bu cesaret değil;

bilançoya stand-up gösterisi yazıyorsun.”

 

Kerem kahkahayı bastı.

“Hatice, sen ekonomistsin ama;
bazen, mali müşavirlerin şiir yazan versiyonu gibi konuşuyorsun.”

 

“Çünkü; piyasa da zaten, şiir değil; kötü yazılmış gerilim romanı” dedi. Hatice.

 

Metal cephesi de ikisinin moralini düzeltecek gibi değildi.

Westmetall verilerine göre;
1 Nisan itibarıyla, LME alüminyum nakit uzlaşması 3.583,5 dolar/ton seviyesindeydi;

stoklar da hâlâ üretici için rahatlatıcı bir tablo çizmiyordu.

Bu, metal kullanan üretici açısından; basit bir veri değil.

Bu şu demek:

Kur artsa bile; maliyet tarafı eşlik ediyorsa,

döviz avantajı; marja değil, bazen; sadece teselliye dönüşür.

Alüminyum ve bakır gibi girdiler yüksek kaldıkça;
Kerem’in kapısındaki her vida, sadece demir değil; küçük bir jeopolitik özet de taşımaya başlıyor.

 

Kerem orada, önündeki sipariş planını açtı.

“Bak,” dedi, “benim önümde üç saha var. Avrupa, Körfez, yakın coğrafya.

Avrupa; adet verir ama, pazarlıkla birlikte gelir.

Körfez; daha hızlı fiyat kabul eder, ama;
petrol ve savaş başlığı yüzünden, sigorta ve lojistik riski taşır.

Yakın coğrafya ise; fırsat sunar, ama; tahsilat kalitesi çok dikkat ister.

O yüzden; Mayıs'a kadar mesele,

‘nereye daha çok satarım’ değil;

nerede sattığım kapı, daha az baş ağrıtır’ meselesi.”

 

Hatice başını salladı.

O da bu yaşta, piyasada bir gerçeği çoktan öğrenmişti:

Çok satış yapmakla iyi satış yapmak arasında, bazen uçurum vardır.

“Rakam ver,” dedi.

“Genel sohbet bitti, şimdi üretici konuş.”

 

Kerem beklenen hesabı yaptı.

“Baz senaryoda;

Mayıs başına kadar, dolar/TL’de yukarı yönlü

ama; kontrollü bir eğilim daha olası.

44,5 çevresinden 45,5-46 bandına doğru baskı şaşırtmaz.

Euro/TL’de 51-53, hatta stresli günde biraz üstü görülebilir.

Çünkü; içeride TL’nin güçlü hikâyesi yok,

dışarıda da euro çok neşeli değil.

Petrol yüksek kalırsa,

kurdaki sakinlik bile; maliyet rahatlatmaya yetmez.

Altın tarafında, ons düzeltme yapsa bile;
gram altın, kur ve jeopolitik tedirginlik yüzünden;

aşağıda çok uzun kalmayabilir.

Metal tarafında ise;
Mayıs'a kadar, sert ve kalıcı bir gevşeme beklemek için

elimizde güçlü neden yok.”

 

Hatice araya girdi:

“Yani, sen diyorsun ki;
Mayıs'a kadar ihracatçı için tablo şu:

döviz, destek veriyor gibi ama;

petrol ve metal, o desteği; her gece eve kadar takip ediyor.”

 

“Birebir bu,” dedi Kerem.

“Kur, bana vitrin veriyor; petrol, arka depo faturası çıkarıyor.”

 

Sonra asıl kararı anlattı.

Elindeki iki aylık teklif kapasitesini, bir anda piyasaya sürmeyecekti.

Avrupa’ya satışta; euro bazlı fiyatı koruyacak, ama; uzun vadeli sabit fiyatı azaltacaktı.

Revizyon maddesi olmadan, büyük adet bağlamayacaktı.

Müşteriyi seçerken, sadece sipariş hacmine değil; ödeme disiplinine de bakacaktı.

Körfez’e, daha az adetle ama daha yüksek marjla gidecekti;

çünkü, bu coğrafyada; petrolün ve jeopolitiğin hediyesi, genelde çiçek değil; ek risk primi olur.

Yakın coğrafyada ise; spot ve kısa çevrimli fırsatları kollayacaktı.

Çünkü; Mayıs'a kadar, en değerli şey; bazen stok değil, karar verme esnekliği olabilir.

 

Hatice son hamleyi yaptı:

“Yani; bütün kapasiteyi hemen bağlamıyorsun.”

 

“Bağlamam,” dedi Kerem.

“Bu yaşa kadar, krizleri boşuna görmedik.

Gençken; insan, her siparişi nimet sanıyor.

Elli yaşından sonra, şunu öğreniyor:

Bazı siparişler, nimetten çok karakter testidir.”

 

Hatice gülümsedi.

“Ve bazı müşteriler, tahsilat gününe kadar çok sempatiktir.”

 

Kerem eliyle onayladı.

“Aynen öyle.

O yüzden benim Mayıs planım, büyüme değil; seçilmiş büyüme.

Avrupa’da fiyat disiplininden taviz yok.

Körfez’de marj aşağı çekilmez.

Metal yoğun siparişte revizyonsuz uzun vade verilmez.

Kapasitenin bir kısmı açık tutulur.

Çünkü, bu dönem çok satanın değil;

maliyetini, müşterisini ve haber akışını aynı anda okuyanın dönemi.”

 

İşin özü buydu.

Türkiye’de kur seviyesi, ihracatçıya ilk bakışta avantaj gibi görünse de

TCMB’nin sıkı duruşu; finansman rahatlığı sunmuyor;

Fed ve ECB tarafındaki mesajlar da

dünyada “bol huzur” dönemi başlamadığını gösteriyor.

Üstüne; petrol yüksek, metal pahalı, Avrupa nazlı.

Böyle bir denklemde, Kerem ile Hatice’nin ortak hükmü gayet net:

Mayıs 2026’ya kadar cesur olmak yetmez; ölçülü olmak gerekir.

Çünkü; bugün mesele, kapı satmak değil.

Hangi kapıyı, hangi pazara, hangi vadeyle açacağını bilmek.

 

Ve Kerem kararını verdi:

Avrupa’da fiyat kırmadan, ödeme kalitesi yüksek müşteriye oynayacak;

Körfez’de riski marja yansıtacak; bütün kapasiteyi erken bağlamayıp, Mayıs başına kadar;

petrol, metal ve kur seyrine göre ikinci fiyat turu için cephane bırakacak.

Çünkü; piyasada bazen en büyük kâr,

sattığın üründen değil; satmamayı bildiğin siparişten gelir.

 

Bu yaşta insan şunu anlıyor:

Krizler, herkese aynı dersi vermez.

Kimini korkak yapar, kimini ukala.

Kerem ile Hatice’yi ise; sadece daha seçici yapmıştı.

Belki de gerçek uzmanlık biraz budur;

gürültü artınca, daha yüksek sesle konuşmak değil; doğru cümleyi, daha sakin kurmak.

 

 

sezerkoyun@cratone.com

 

 

Referanslar:

TCMB, 12 Mart 2026 tarihli faiz kararı ve 19 Mart 2026 PPK özeti; Federal Reserve,

18 Mart 2026 FOMC açıklaması; ECB,

19 Mart 2026 para politikası kararı; Eurostat,

13 Mart 2026 euro bölgesi sanayi üretimi verisi;

S&P Global / HCOB euro bölgesi imalat PMI yayımları;

Westmetall 1 Nisan 2026 LME alüminyum verileri;

2 Nisan 2026 petrol fiyat hareketleri ve enerji piyasası haber akışı.

 

Dip Uyarı Notu:

Bu yazı;

2 Nisan 2026 itibarıyla erişilebilen piyasa verileri,

merkez bankası açıklamaları ve

kamuya açık makroekonomik göstergeler çerçevesinde hazırlanmış

gazetecilik niteliğinde, bir ekonomik değerlendirme ve senaryo metnidir.

 

Burada yer alan kur, emtia, altın, dış talep ve satış stratejisi yorumları;

belirli bir kişi, kurum ya da portföy için

yatırım tavsiyesi, al-sat önerisi, finansal danışmanlık,

portföy yönlendirmesi veya kesin öngörü niteliği taşımaz.

 

Piyasalar;

jeopolitik gelişmeler, merkez bankası iletişimi, enerji arzı, lojistik aksaklıklar,

regülasyon değişiklikleri ve ani haber akışı nedeniyle;
çok kısa sürede sert biçimde yön değiştirebilir.

 

Metindeki senaryolar, olasılık çerçevesi sunar; kesinlik iddiası taşımaz.

Ticari kararlar,

şirketlerin; kendi bilanço yapıları, nakit akışı, hedge politikaları, vadeleri,

müşteri kalitesi ve profesyonel danışmanlık süreçleri dikkate alınarak;
ayrıca, değerlendirilmelidir.

 

Bu nedenle metin;
hukuki, mali veya yatırım danışmanlığı yerine geçmez;

yalnızca, ekonomik analiz ve köşe yazısı formatında, genel değerlendirme sunar.