Eylül ayında enflasyonu yüzde 30’un altına indirdiler. Göreceksiniz aklın, gelişmelerin ve beklentilerin tersine, önümüzdeki aylarda da yavaşlama ivmesi sürdürülecek. Neden? Çünkü sene sonunda asgari ücret artışı ve emekli maaş artışlarında hedef enflasyon üzerinden artış yapabilmek için işi gerekçelendirmeye çalışacaklar.

Mesele o kadar akıl dışı bir hale bürünmüş ki, eylül ayında gıda ve alkolsüz içecek fiyatları deflasyon düzeyine getirmişler. Eksi 0,2’lik bir artıştan bahsediliyor. Yani vatandaşın çarşı pazarda yetişemediği fiyatlar, TÜİK’e göre aylık değişim bazında enflasyon artışından bile arındırılmış.

Bu rakamlar tartışmalı mı? Evet… Peki bunları kabul edersek bile karşımıza nasıl bir sonuç çıkıyor? Eğer bu oranlar doğru bile olsa, yıllık yüzde 29,7 enflasyon artış hızı açıklanan ülkede TÜİK rakamlarına göre bile vatandaşın enflasyonu yüzde 70.

Neden mi? Gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 27,6 artmış. Ulaştırma yüzde 35 ve konut yüzde 40’lık artışlarıyla TÜİK verilerine yansımış. Doğru, yanlış ayrı bir tartışma konusu. Ama vatandaşın üçünden yediği enflasyon yüzde 102.

Peki 2025 yılı hane halkı harcamaları bazında TÜİK’in ortaya koyduğu gerçeklik ne? Vatandaşın gelirlerinin yüzde 70’ini bu üç kalemin oluşturduğu… Bu üç kalem de yüzde 102’yi geçtim, TÜİK saptamasını bile göz önüne alsak, yüzde 70’den aşağı enflasyon yaşamadığını gösterir.

Peki siz bu insanlara yılın başında ne vaat ediyorsunuz? Hedef enflasyon üzerinden asgari ücrette yüzde 20 ile 25 arasında değişen, emekli ücretlerinde de yüzde 8 ile 12 arasında değişen gelir artış oranları.

Şimdi bu fotoğraftan canlı bir iç piyasa, kayıtlı bir ekonomi, geçinebilen, bırakın zam almayı, enflasyon oranında yıpranması telafi edilmiş bir tüketici ve bunlara mal ya da hizmet satmaya çalışırken maliyetlerini yansıtabilecek bir reel sektör gerçeği ortaya çıkar mı?

Sadece bu fotoğraf bile 2027 yılının bu senekinden çok daha zor koşullarda bizi beklediğini anlatıyor. Ne yazık ki ekonomiyi yönetimi sokağın gerçeklerine gözlerini yummuş, TÜİK’i bile yok sayan, kendi kafasındaki rakamları dayatan bir hal almıştır.

Bu haliyle de ekonominin yürütülebilmesi, bazı uygulamalar yapılsa da sonuç alınabilmesi mümkün gözükmemektedir. Bakan Şimşek ve onun nezdinde ekonomi yönetiminin bir an önce hayaller diyarından çıkıp, temennilerle ekonomi yönetmeyi bırakıp, ekonomide hamle yapması gereken bir durumla karşı karşıyayız.

Şu fotoğrafı, tasvip edilmese bile seçim ekonomisi ile ilgili faturası daha sonra ödenecek hovardalık bile çözmez. Türkiye’de vatandaşın çok büyük sorunlar yaşadığı, geçimi artık bir tesadüfe ve alamadığı kredilere bağlı olduğu bir ortamda çok daha ilginç sürprizlere gebe bir görüntü verdiğimizi açıkça söylemek gerekiyor.

İşte bu enflasyon rakamı, her şey bir yana tüm çıplaklığıyla bunu haykırıyor.

cetinunsalan@yahoo.com