Ülkede açıklanan enflasyon zaten evlere şenlik, bir de beklentileri ortaya koyuyorlar tam kara mizah haline dönüşüyor. Fakat bununla da yetinmiyor bir de jeopolitik gelişmelere atıfta bulunup hane halkı enflasyon verisini yorumlamıyorlar mı; insan şaşırsın mı, gülmekten katılsın mı bilemiyor.

Elbette ülke ekonomisinin yönetim bizimi kadar, dünyadaki jeopolitik risklerin de mesela enflasyon üzerinde etkileri olduğu açık. Ama gerçekten vatandaşın enflasyon hedeflemesinde bunları dikkate aldığını sanmak, ayrı bir akıl tutulması.

Finansal okuryazarlığın zaten sorunlu olduğu bir ülkede, ülkenin ekonominin yönetiminin bile dünyadaki gelişmeleri okumak yerine, eski sistem para aramayı tercih ettiği bir fotoğrafın tam ortasında beklentilerdeki düşüşü, özellikle hane halkı bazında jeopolitik risklerin azalmasıyla okumak sokağa hiç tanımamak anlamına geliyor.

Bakan Şimşek son beklenti anketini yorumlarken bunu yaptı. Önce mizah zannettim ama, gerçekten “…jeopolitik gerilimlerin azalmasıyla enerji fiyatlarındaki normalleşmenin beklentilerdeki iyileşmeyi desteklemesini beklediklerini…” paylaştı.

Elinize vicdanınıza koyun. Satın alma gücünün bu kadar göçtüğü ve insanların geçim sıkıntısı yaşadığı bir ortamda, hane halkına soruyorsunuz ve jeopolitik risklerin azalmasının enflasyon beklentilerini düşüreceğine dair beklentiye mi giriyorsunuz?

Yoksulluk sınırının yarısında, açlık sınırının altında yaşayan insanların, nüfusun yüzde 80’ini oluşturduğu bir ülkede, enflasyon yorumu ile ilgili analiz 12 aylık falan sonuç vermez. Vatandaş nezdinde maksimum aybaşıdır.

İnsanlar aybaşını döndürme telaşı içine düşmüşken, size 12 aylık analizler yapmazlar. Ancak enflasyonun düşüp düşmeyeceğine dair kanaatlerini paylaşırlar. Elbette ülkede muhtarları toplayıp dış siyaset anlatan bir bakış açısının, sokağın ekonomisiyle yönettiklerini düşündükleri ekonomi arasındaki farkı görmesine dair bir umut beslemiyorum.

Ama en azından biraz izanlı olmakta fayda var. Ayrıca Mehmet Şimşek jeopolitik risklerin İran – ABD-İsrail hattıyla sınırlı olduğunu düşünüyorsa işimiz var demektir.

2025 yılının Ocak ayından beri, hatta öncesinde Rusya – Ukrayna savaşını da içine alan, ticaret savaşlarıyla taçlanan, Trump’ın göreve gelmesiyle birlikte gümrüklerle ve Çin didişmesiyle süre gelen bir ortamda, bugün yeni jeopolitik risklerin hayatımıza girmeyeceğini düşünüyorsa, zaten daha başta kendi okumasını doğru yapmıyor demektir.

Ekonomi yönetimi başta Bakan Şimşek olmak üzere ne reel sektörün yaşadığının farkında, ne de vatandaşın içine düştüğü fakru zaruret halinin. Gala gecesi misali kendi içlerinde meseleyi nasıl yorumluyorlarsa, insanların geleceğe dair beklentilerini, gelir ve gider durumlarını da öyle görüyor olmalılar.

2 binli yılların alışkanlığıyla para arayan, paranın tercihlerinin ve yönünün değiştiğinin farkında olmayan, açlık sınırında yaşayan insanların da tasarruf yapabileceğini düşünüp algı yöneten bir bakış açısı, bence yaşanan ekonomik sorunlardan daha büyük bir problem.

cetinunsalan@yahoo.com