Ekonomi Koordinasyon Kurulu toplandı ve sonrasında açıklama yaptı. Tekrar tekrar ve sürekli bir biçimde aynı şeyi yaşıyoruz. Bildiğimizi bize söyleyip, sonra da ‘merak etmeyin’ mesajıyla bir toplantıdan çıkılıyorsa, o toplantıda konuşulanlar ya bize yansımıyor ya da bahsedilen konular konuşulmuyor demektir.

Son toplantıdan çıkan mesaj da yine benzer bir tondan geldi. “Yapısal reformları hayata geçiriyoruz.” Bir ülkede ekonomideki genel ve reel sektör bazında da özel problemler bu kadar ortadayken, meseleyi sürekli aynı sözcüklerle geçiştirmek ya çaresizsiniz ya da çare sizsiniz vurgusundaki ana tema gibi.

Çare bulması gerekenlerin toplanıp, sorunlara yönelik tespitlerini paylaştıktan sonra, çözüm adına tek bir somut mesele açıklamayıp, ‘merak etmeyin’ tadında algı yönetmesi, sorunu yaşayanların canını daha çok sıkar hale geldi.

Mesela şu son mesajın tekrar üzerinde duralım. Yapısal reformların yapıldığı söyleniyor değil mi? Bir tanesini açıklasınlar. Ne bunlar? Yani ülkedeki finansman ihtiyacından girdi maliyetlerinin artışına, üretimde ithal bağımlılığından işsizlik gerçeğinin rakamların ötesinde gerçekten halledilmesine yönelik nasıl bir çözüm konuştular?

Rakamların üzerinden halen ülkede tek haneli işsizlik olduğunu acıkmıyorsanız, ama yüzde 30’un üzerinde işsiz olduğu gerçeği gün gibi ortadaysa ve bunu görmezden geliyorsanız, zaten çözüm bile konuşmuş olsanız, bunun sonuç vermeyeceği ya da ihtiyacı karşılamayacağı baştan belli hale geliyor.

Yapısal reformlar bu ülkenin yılan hikâyesine döndü. Gerçekten ülkenin ekonomiye ilişkin yapısal bir reform ihtiyacı var ama IMF’nin dayattığı yapısal reformlar da var. Hangisinden bahsediliyor? Hatta gerçekten bir yapısal reformdan söz ediliyor mu?

Beylik lafların toplantı sonrası açıklama metnine yansıtılması ve akabinde cek cak dolu bir söylem geliştirilmesine karşılık, sorunların tüm varlığıyla ortada duruyor ve ağırlaşarak yönetilemez hale geliyorsa, yapılan açıklamanın da algı yönetiminin de pek bir manası kalmıyor.

Şayet bir metinde ekonominin daha dayanıklı ve rekabetçi bir hal aldığına atıf yapılıyorsa ve ülkedeki reel sektör rekabet edemediğinden bahsediyorsa, bununla ilgili bir kısa dönem hamlesi ile birlikte, gerçekten yapısal bir dönüşüme dair yol haritası ortaya konulmuyorsa, gerisi boş laf haline geliyor.

Türkiye’nin büyümesine atıfta bulunup, net ihracatın düştüğünden, sanayinin eksi yazdığından, tüketim bile büyümek yerine artan fiyatlar nedeniyle sahte bir büyümenin ortaya çıkmasından rahatsızlık duyulmayıp, rakamlar övünme ve geçiştirme vesilesi yapılıyorsa, oradan bırakın yapısal reformu, sorunlara pansuman tedavisi bile çıkmaz.

Çok konu var da bir detaya daha dikkat çekelim. Çeşitlendirilmiş politikalardan söz ediliyor ve ‘bunun sayesinde’ vurgusuyla kuru bir övünme devam ettiriliyor. Peki ne onlar? KKM’ye giriş mi, çıkış mı mesela? Swap anlaşmaları mı, carry trade parasına muhtaç olmak mı, tahsil edilemeyen vergileri gelir göstermek mi? Gerçekten neden bahsettiklerini anlayan var mı?

cetinunsalan@yahoo.com