Dünyada yer yerinden oynarken, Türkiye’de insanların geçim derdinin boyutu da, yansımaları da, toplumsal çürümüşlüğe etkisi de devam ediyor. Herkesin anlaştığı bir konu var ki, enflasyon resmi açıklamaların bile üzerinde seyredecek.

Açıklananın çok daha üzerinde maliyetlerle ve aynı iktisadi şiddetle gelirlerindeki güdükleşmeyle çaresizliğe itilen vatandaş işin içinden nasıl çıkacağına ilişkin akıl yürütmeyi de bıraktı. Çünkü tablo netleşti: Çıkamıyor…

Gıda fiyatlarına zaten yetişemediği ortadayken, gelen üretici maliyetleri artışı, sıkıntının daha da büyüyerek devam edeceğini gösteriyor. Fakat bundan daha sıkıntılı olan ise, yaşananların yetkili kimsenin umurunda olmaması…

Ekonomi yönetimi ABD’deki toplantılarda boy gösterip, halen pembe tablolar çizmeye, fırsat söylemlerinin gölgesinde içeride ikna edemedikleri insanlar yokmuş gibi, dışarıda zaten ülke ekonomilerinin röntgenini çekerek yatırım yapan insanları inandırmaya çalışıyor.

İşin ekonomik faturasına mı, yoksa komik duruma düşürülmemize mi yanacaksın? ‘Biraz problem var, ama o herkes de var’ tadında yapılan konuşmalar, uluslararası raporlamaların gelişmekte olan ülke uyarılarına rağmen sürdürülüyor.

Fakat gerçekleşen bir toplantıda yapılan değerlendirme, satır aralarında bizim adımıza çok şey anlattı; elbette güzide medyamız cilalı sözleri yansıtmaktan bu detayı kaçırdı. Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Hatice Karahan, Uluslararası Finans Enstitüsü’nün oturumunda konuştu.

Temkinli yaklaşmaya devam edecekleri mesajını veren konuşmadan söz ediyorum. İhtiyatlı olma kriteri ne? Veri temelli yaklaşım… Yemin etseniz başınız ağrımaz ve doğru bir bakış açısı, ama verileriniz doğruyu yansıtıyorsa…

Tüm yaşananlara, eleştirilere, hatta gözle görünen sapmalara rağmen halen verileri tartışmıyor olmamıza inanamıyorum. Her geçen gün ağırlaşan bir faturanın, artık ödenebilirliği sorgulanır hale gelmişken, ekonomi yönetimindeki bu duyarsızlık ve umursamazlık, gerçekten yola çıkarken söylediği rasyonel bir bakış açısını yansıtmıyor.

Hatice Karahan’ın genel geçer söylemlerini bir kenara bırakırsak, konuşmasının içindeki şu satır arası ifadeler çok anlamlı hale geliyor. Biri şu: “Gelişmeler geçici ve nispi fiyat değişikliklerine mi yoksa daha kalıcı ve genele yayılan bir enflasyona mı sebep olacak? Bunun ayrımını yapabilmek, merkez bankaları için önem taşıyacak. Bu anlamda ücretler ve beklentiler üzerinde ikincil etkilerin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği de izlenmeyi gerektirecek.”

İkincisi ise şu: “Sıkı parasal duruşa ilişkin aldığımız son kararlar, özellikle beklentileri çıpalamaya dair iletişim açısından da önem taşıyor.” İkisini bir arada okuduğunuzda ne demek biliyor musunuz? Gelişmeler ne boyutta olursa olsun, minimum yansıtılacak. Yani pandemideki gibi yalnız bırakılacağız.

Yaşam maliyeti artarken, yine minimum ücret artışlarını ve sözde hedef odaklı yaklaşımlar esas alınacak. Özetle savaşın da maliyeti vatandaşa ihale edilecek.

cetinunsalan@yahoo.com