Ülkede enflasyon artıyor, hayat pahalılığı yükseliyor, cari açıktan TL girdi maliyetlerine kadar her şey kontrolden çıkmışçasına artarken, gelirler işvereninden çalışanına herkes için daralıyor ama ekonomi yönetimi halen istifini bozmuyor.

Bütçe açıkları patlıyor; faiz ödemeleri almış başını gidiyor; kazanamayan insanlardan sadece gelire bakıp, giderlerini göz ardı eden yazılımlarla, ‘yapay zekâ’ ile takip reklamı yaparak vergi isteniyor; dolaylı vergiler zaten rutin gelir kalemi haline dönüşüyor; hızla özelleştirme adı altında satıp savma devam ediyor; ama ekonomi yönetimine bakarsanız halen mesele yönetiliyor.

Bütçe açıkta rekor kırdığı gün Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek açıklama yaptı ve ‘yeni vergi yok’ mesajını verdi. Hatta bunu öyle ballandırarak anlattı ki, tüm olağanüstü gelişmelere rağmen meselenin kontrol altında olmaya devam ettiğini söyledi.

Yeni vergi olmayacağı mesajını verirken de vergi gelirlerinin ne kadar arttığından, buna karşılık bazı kalemlerde dolaylı vergi oranlarının azaldığından vesaire bahsetti. Öncelikle vergi gelirlerindeki artış, az önce de ifade ettiğim gibi doğru okunması lazım.

Verginin, zaten mükellefler içinde denetimini, kayıt dışı ile mücadele olarak ortaya koyuyor; söylemde değil belki ama eylemde kayıtlı olanlar üzerinden gelir arttırıcı çalışmalara odaklanıyorsanız, merdiven altı üretime dolaylı yoldan destek veriyorsunuz demektir.

İş burada da bitmiyor. Bakanın gelir olarak nitelendirdiği sadece bir rakam. Bunun tahakkuk / tahsilat oranı nedir? Şayet her şey anlattığı gibi toz pembeyse neden vergiler de dahil, kamu alacaklarını kapsayan bir düzenleme hazırlığını 72 taksitle ödeme kolaylığı diye satıyoruz?

Yeni vergi yok derken, mevcut toplanan ya da tahakkuk ettirilen vergilerin, verimli bir biçimde harcanıp harcanmadığını neden bu veri çağında şeffafça göremiyoruz? Ne oldu kamu tasarrufu?

Memurların üç tane servisini kesince mesele kapandı mı? Hoş onun da sürdürülebilirliği olmadığı için uygulamanın iptal edildiğini hatırlıyoruz. Şimşek, her ‘vergi yok’ dediğinde hayatımızın biraz daha maliyetlendiğini bildiğimiz için, beyanat ürkütmüyor değil. Hani futbolda ‘teknik direktörümüzün arkasındayız’ deyip iki gün sonra iş akdini fesheden yönetimler misali, başımıza ne gelecek diye beklemeye geçtik.

Mesela harcama disiplinine uygunluktan söz eden bir Bakan var. Peki bu harcama disiplini kimin için geçerli? Ücret verdikleriniz ya da vatandaşlar için mi? Son bütçe gerçekleşmelerine bakılırsa, yılın ilk üç ayında ödediğimiz faiz, iki yıl öncesinin yıllık faizine eşitse, disiplinin kimin için olduğu da tartışmalıdır; Bakan Şimşek’in söylediği dolarizasyonun bittiği ya da kurların kontrol altında olduğu gerçeği de…

Mehmet Şimşek, rakamlar üzerinden kendine bir dünya yarattı; daha fenası rakamları da yarattı. Şimdi buna topluca inanıp, kendimizi zengin hissetmemizi istiyor ama bir tarafta açlık sınırının altında insanlar, öte tarafta açıktan ya da gizliden iflas eden işletmeler var. Algı ile sonuç alınamadığı ortada. Ama Şimşek’in yaklaşımı Rahmetli Demirel’in meşhur sözü gibi: “Meseleleri mesele etmezseniz, mesele kalmaz.” İşte size Şimşek ekonomisi…

cetinunsalan@yahoo.com