22.02.2018,17:37
İstanbul
Dolar
Euro
Altın
İmkb
Modern zaman mitolojileri
3082016-img-20160830-wa0003-142903.jpg
YELDA YALAMAN
Mitoloji; uygarlıklar için her çağda çok önemli olmuştur.

Günümüzde de modern zamanların hikâyeleri ile aynı önemde varlıklarını sürdürüyorlar.

 

Ancak bizler bu kültürün farkında mıyız?

 

Ulusların sahip oldukları mitolojik yapı; kendi toplumları için bir aidiyet ve bir kimlik oluşturur.  İdeolojik manada ise ortak bir kültür ve yaşam biçiminin belirleyicisidirler. Toplumlarda “mitolojik aidiyet” çoğaldıkça ortak düşünce, ortak kültür ve ortak toplum fikri ortaya çıkar. Aslında mitik hikâyelerin gerçek olup olmadığı o kadar da önemli değildir. Çünkü toplum birlikteliğini canlı tutarlar. Destanlar ise mitolojilere destek olurlar. Kahramanlar ya da olaylar üzerinden topluma fayda sağlarlar. Birlik ve bütünlük ruhunu korurlar.

 

Yeni Öyküler

Avatar, Harry Potter ya da Yüzüklerin Efendisi gibi seriler  yaşadığımız zamanların çağdaş mitolojileridir.

 

Evet modern zamanlara aittirler ancak kökenleri tüm dünya mitolojilerinden alıntılar yapılarak oluşturuldular. Amerika bu öyküleri oluştururken özellikle Hint ve Nors (İskandinav) mitolojilerinin motiflerini kullandı. Ve tabii ki her alanda yürüttüğü algı yönetim aracı olan “beyaz perde” üzerinden…

 

Mesela Avatar filmindeki o Tanrı Ağacı...

 

İnsanların en eski kutsallarından bir sembol. Yaşam Ağacı.

Tüm yaratı formüllerini içinde barındıran ağaçların ağacı...

Aslında yukarıda saydığım bu ve benzeri öyküler özellikle Amerika'nın kendisine köken arayışının modern öyküleridir. Konunun asıl ilginç tarafı ise en fazla 250 yıllık geçmişi olan bir ülke bu tip arayışlar ile üstüne üstlük gişe hasılat rekorları kıran filmler üretiyor. İnsanlar da bu senaryoların gerçekte amaç edindiği tüm "toplum mühendisliği” teknikleri ile gayet başarılı bir şekilde istenen yöne doğru koşullandırılıyorlar.

 

Peki Türkler ne yapıyor?

Tabii ki hiç bir şey...

 

Son arkeolojik verilere göre Orta Asya,  İç Asya, Ön Asya, Karadeniz’in kuzeyi ile doğu Avrupa ve Anadolu’da en az 3000 yıllık bir geçmişi olan Türklerin çok gelişkin ve köklü bir mitolojik organizması var. Bu mitolojik alt yapı kullanılarak yukarıda örneklerini verdiğim hikâyeler bütününden çok daha kapsamlı ve başarılı üretimler ortaya çıkarılabilir.

 

Türk yazım arşivi ve sineması 60'lı, 70'li yıllarda Karaoğlan, Tarkan, Malkoçoğlu gibi filmler ile kendi zamanlarının enstrümanlarını kullanarak bu tip denemeler yaptılar. Ancak kendi zamanlarında kaldılar ve günümüzde bilgiyi bırakın yoğun bir espri malzemesi durumundalar. Oysa ki; günümüzün imkanları ile çok daha başarılı örnekler yaratılabilir. 

Tabii ki; yaratım süreci bilgi ve araştırma ile gerçekleşir. Bilmediğiniz bir alanda yeni üretim yapabilmek mümkün değildir. Öncelikle Türkler olarak bizlerin en az Mısır, Hint, Yunan ya da İskandinav halklarının ürettikleri mitolojik öyküler kadar zengin bir bütüne sahip olduğumuzun farkında olmamız gerekiyor.

 

Okullarımızda vurgulanmayan, yaşatılmayan ve öğretilmeyen bir Türk mitolojisinin varlığı kimseye fayda sağlamıyor. Neyse ki;  son yıllarda üniversitelerimizin bir kısmında (Mimar Sinan-Hacettepe) Türk Mitolojisi konulu dersler programa konuldu.

 

Tarihe bakıldığında özgür ve devlet kurabilmiş halkların mitolojilerinin var olduğunu görmekteyiz. Köle ya da sömürge durumundaki halklar mitoloji üretemezler. Çünkü onların mitolojileri hakim ya da yenen tarafın mitolojik bütününde erir, yok olur.

 

Günümüz koşullarında sahip olduğumuz mitolojik repertuarın zenginliğinin farkında olmak hepimiz için çok önemli olmalıdır. Neden mi?  Dünya mitolojilerinin çok büyük bir bölümü Türk mitolojisi içindeki figür, kahraman ve mitik özelliklerden etkilenmiştir.  Örneğin Yunan Mitolojisinde yer alan tek gözlü Kyklop daha 100-150 yıl önce kimse tarafından bilinmiyorken Batı dünyası bu figürü öylesine tanıttı ki; bugün dünya üzerindeki pek çok insanın en azından bu konuda bir fikri var.

 

Peki ya Kyklop ile aynı özellikleri taşıyan bizim Tepegöz’ü kimler biliyor? Bırakın dünyayı Türkiye’de bu figürden kimlerin haberi var?

 

Önce biz öğrenip bileceğiz ki; dünyaya tanıtalım ve öğretelim…

 

yalamanyelda@hotmail.com

 


YORUMLAR
Yorumunuz editörlerimiz tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır. Toplam Yorum 0 | Onay Bekleyen Yorum 0

YazıYorum
Türkiye reel sektör bazında konsantrasyonunu ihracata bağlamış durumda. Elbette bunun önemini yok sayacak değilim.
Diğer Yazarlar
Türkiye ekonomisinin temeli % 99.8 KOBİ’lerimize bağlı.
Truva’nın Unesco Dünya Kültür Mirası listesine girişinin 20. yılı olan 2018; ülkemizde “Truva Yılı” ilan edildi.
AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan, 13 Şubat 2018’de yaptığı konuşmada, “Bizim için Afrin neyse Ege’deki, Kıbrıs’taki haklarımız da odur. Savaş gemilerimiz, Hava Kuvvetlerimiz, gerektiğinde her türlü müdahaleyi yapmak için yakın takipteler” dedi.
Haber programında Zeytindalı Harekâtı için Afrin’e giden Mehmetçikleri izliyorum.
Ne yapmalıyız, yapabiliriz? Aydınlara düşen görevler ne olur?
Sezon başından bu yana ön görülen ve tahmin edildiği gibi, büyük takımların zor – kolay maç periyotları sonucunda 3 büyüklerin puanlarının eşitleneceği öngörüsü sonunda gerçekleşti.
Dünyanın bir bütün olduğu günümüzde, bilimsel verilerden yararlanmanın vakti gelmiştir.
Aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) Partisi’ndeki siyasetçiler başta olmak üzere Türk karşıtı olarak yorumlanabilecek söylem yükselişe geçti.
Kaçak su bedellerini kim ödüyor?
Yavaş yavaş kişilik değiştiriyorum; yeni kişilikler yaratma, taklit etmenin, dünyayı anlamanın ya da dünya anlaşılabilirmiş gibi yapmanın yeni tarzlarını yaratma yeteneğimle zenginleşiyorum (evrim burada olsa gerek)." diyor Pessoa..
Bir meslek sahibi olmak mı yoksa dünyayı keşfetmek mi?