21.11.2017,17:10
İstanbul
Dolar
Euro
Altın
İmkb
Noel Ağaçları
3082016-img-20160830-wa0003-142903.jpg
YELDA YALAMAN
Yeni yılın olmazsa olmazları… Batıda daha fazla hakim olduğundan bu geleneğin adı Noel Ağacı.

Ancak kökeni çok eskilere gidiyor. Kadim dönemlerde  Sümer Mitolojisi’ne dayanan bir gelenektir.  Bu ağaç tarıma dayalı Sümer toplumlarında Bereket Tanrısı Tammuz’un simgesi olan bir ağaçtır. Aynı zamanda tüm dünyada  daha çok Animist (tabiat merkezli)  bir inanca sahip toplumlarda görülür.

Kutsal Hayat Ağacı..

 

Bu ağaç öyle bir ağaçtır ki; tüm yaratı formüllerini içinde barındırır. Simgesi ise toplumuna göre değişir. Sümer’de Tammuz’un simgesi yapraklarını hiç dökmeyen selvi ağacıdır. Bu özelliği ile sonsuzluğa işaret eder. Tammuz’un elindeki asası da bu hayat ağacının bir dalıdır. Yaşamı sembolize eder. Tammuz’da hiç ölmemektedir. Bahar ekinoksunda bereket tanrıçası İnanna ile birleşir, toprak canlanır ve doğa hayat bulur. Sonbahara doğru hasat mevsimi olan ağustos ayında Tammuz ölür. Aslında bu bir ölüm değil, uykuya dalma halidir. Çünkü Tammuz sonbaharda yeraltına çekilir, 25 Aralıkta tekrar doğar. Bu bir döngüdür ve her yıl tekrarlanır.  Anlatılmak istenen ise aslında  bahar, yaz, sonbahar ve kıştır. Yani mevsimlerdir.  Böylelikle Kadim İnsan;  mevsimlerin değişimini ölüm ve doğum fikri ile örtüştürmüştür.

Elindeki selvi dalı ile Tammuz Tanrıça İnanna, Tanrı Enki ve Selvi ağacı   Tammuz’un babası Enki

Dikkat edilirse Tammuz’un doğum yani yeryüzüne dönüş tarihi 25 Aralık. Çok bilindik bir tarih. Günlerin uzamaya, gecelerin kısalmaya başladığı tarihe de yakın. Ve tüm kadim  mitolojiler ile Hristiyan dininde de kabul görmüş bir tarih. İşte 25 aralıkta doğmuş olanlar…

 

Mısır Tanrısı Ra,

 

Sümer’li Tammuz,

 

Frigya’lı Attis,

 

Hint’li Krişna,

 

Perslerin tanrısı Zerdüşt,

 

Yunan’lı  Dyonissos,

 

Ve İsa…

 

Hayat Ağacı Türk Kültürü’nde de var…

Orta ve İç Asya Türk Kültürü kapsamında Hayat Ağacı’nın çok önemli bir yeri vardır. Şaman geleneğinde dünyanın merkezi, yaşamın başladığı yer, gökyüzü ile dünya arasındaki taşıyıcı göksel sütun ve Şaman’ın gökyüzüne çıkmak için kullandığı  merdivenidir. Yaşamın sembolü olduğu için de çok kutsaldır.  Bu kutsal ağaç kültürü Anadolu’ya da aynen taşınmıştır. Dilek ağaçları hala hayatımızda var. Ülke sathında biz Anadolu Türkleri hala ağaçlara çaput bağlıyoruz. Mezarlıklarımızda sonsuzluğu simgeleyen selvi ağaçları dikili.

 

Asya Türkleri de ağaç süslerler. Bu gelenek; Batı’ya Noel Ağacı adıyla göçen geleneğin de kökenidir. Kadim Türklerin süslemek için seçtikleri ağaç akçam ağacıdır. İnanışa göre dünyanın tam ortasında bulunan akçam ağacı, kışın da yapraklarını dökmez. Bu özelliği ile sonsuzluğu hatırlatır. 21 Aralık tarihinde uzamaya başlayan günler ile birlikte akçam ağaçları süslenir, ateş yakılır ve çevresinde dans edilerek  kutlamalar yapılır. Nardugan ya da Nartuvgan  (Gündoğan) denilen bu bayram 21/25 aralık civarı kutlanır. Çünkü bu tarihlerde gün, geceyi yenmiş ve uzamaya başlamıştır.

 

Baharın ön müjdecisi olan bu tarihler;  tıpkı kutsal hayat ağacı sembolü gibi hemen her medeniyetin ortak inancı,  değeri  ve ortak kutlama platformudur.

 

Yukarıda bir kaçını sıraladığım tanrıların doğum günü diye yapılan kutlamalardaki doğum teması ; tanrıların ya da İsa’nın değil,  güneşin yeniden doğuşudur. Yani günlerin uzaması, gecelerin kısalmaya başlamasıdır.

 

Gün (yaşam-güneş)  yeniden doğmuş, karanlık (ölüm) ise yenilmiştir.

 

Bahar yakında gelecek ve doğa ana; insan türünün devamlılığı için yeniden yeşerecektir.

 

Görüldüğü üzere Noel Ağacı ve 25 Aralık tarihi sadece Hristiyanlığa ait bir kutlama değil,  tüm insanlığın ortak ve kadim gelenekleridir.

 

İnsanoğlunun en arkaik korkusu olan ölümdür. Bu yüzden kış mevsimini ölüm kavramı ile bağdaştıran insan; günlerin uzamaya başlamasını da hayat ile anlamlandırmış ve hep kutlamıştır, bundan sonra da kutlayacaktır. Tarihi geçmiş ise bunun en özel kanıtlarını saklamaktadır.

 

yalamanyelda@hotmail.com


YORUMLAR
Yorumunuz editörlerimiz tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır. Toplam Yorum 0 | Onay Bekleyen Yorum 0

YazıYorum
Dolar / TL kuru 11 ayın zirvesini gördü. Esasen düz mantıkla baktığınızda dolardaki yükseliş eğiliminde şaşıracak bir şey yok. Fakat ısrarlı çıkış, herkesin yüreğini ağzına getiriyor.
Diğer Yazarlar
2018’de vatandaş, belki de evim yok diye sevinecek.
Türk Siyasi hayatına yeni bir parti daha katılıyor…
Türk Silahlı Kuvvetlerine subay adayı yetiştiren toplam dört askeri liseden üçü Osmanlı Devleti döneminde, birisi de Cumhuriyet döneminde kuruldu.
Basında yer alan haberlere göre AKP İstanbul il teşkilatları, Atatürk’ün 79. ölüm yıldönümünde Anıtkabir’e ziyaret organizasyonu düzenliyorlarmış!
Evet, Fenerbahçe yönetimi bile bile lades dedi.
Yavaş yavaş kişilik değiştiriyorum; yeni kişilikler yaratma, taklit etmenin, dünyayı anlamanın ya da dünya anlaşılabilirmiş gibi yapmanın yeni tarzlarını yaratma yeteneğimle zenginleşiyorum (evrim burada olsa gerek)." diyor Pessoa..
KOBİ’ler de en önemli sorun, işletmelerin iyi yönetilememesidir.
PESCO, Avrupa’daki dengeleri ve Türkiye’nin durumunu nasıl etkileyecek?
İşlenen mühendislik sefaletlerinin sonuçlarını merak etmez misiniz?
“Her ölüm, sana olan küçük bir ölümdür. ‘Çanların kimin için çaldığını sorması için birini gönderme, onlar senin için çalıyor’. Her ölüm, senin ölümündür. Ağaçtan kuru bir yaprak düştüğünde bile, o senin ölümündür.” Osho
Şirketlerin kurumsal Check-Upları ve ihtiyaç analizlerini bilimsel temelli yapmak artık çok kolay