19.01.2018,04:21
İstanbul
Dolar
Euro
Altın
İmkb
İran, sosyal medyada kısıtlamaya gitti
İran genelinde üç gün önce başlayan hükümet karşıtı protestoların şiddeti artmaya devam ediyor.
Şimdiye kadar protestolar sırasında iki kişi yaşamını yitirirken yetkililer polis güçlerinin ateş açmadığını söyledi ve gerçekleşen ölümlerden Suudi'leri ve dış güçleri sorumlu tuttu.
 
Hürremabad, Zencan ve Ahvaz kentlerindeki protestolar sırasında eylemciler ülkenin dini lideri Ayatollah Ali Hamaney’in görevden alınması veya öldürülmesi için slogan atarken, Ali Khamenei rejimine bağlı olarak çalışan İran Devrim Muhafızları Tuğgenerali Esmail Kowsari yerel basına yaptığı açıklamasında, "Eğer protestocular yüksek fiyatlar yüzünden sokaklara dökülüyorsa, şiddet eğilimli sloganlar atmamalı ve kamu malına zarar vermemeli" dedi.
 
İran yetkilileri, ülke çapında devam eden hükümet karşıtı protestoların devam etmesi halinde, protestocuların "demir yumrukla" karşılaşacakları ve "yaptıklarının bedelini ödeyecekleri" uyarısı yaptıktan hemen sonra, sosyal medyada kısıtlamaya gitti.
 
İran devlet televizyonuna göre, yetkililer protesto gösterileri arasında 'barışın korunması' için geçici olarak Instagram ve mesajlaşma uygulaması Telegram'ı engelledi.
 
Protestocuların yaygın olarak kullandığı bir hashtagin yüzde 27'sinin Suudi Arabistan'dan, yüzde 26'sının İran'dan, yüzde 7'sinin İngiltere'den, yüzde 5'inin Fransa'dan, yüzde 5'inin Almanya'dan, yüzde 4'ünün BAE'den ve gerisinin de Kanada, İsrail, Polonya, Avustralya, İsviçre, Hollanda, İsveçre ve diğer ülkelerden atıldığını söyledi.
 
Tweetlerin yüzde 74 oranında kullanıcılar tarafından atıldığını aktaran ajans, Riyad ve Mekke'nin tweetlerin yüzde 14'ünün atıldığı şehirler olduğunu ifade etti.
 
-----
 
BBC Türkçe
 
Gösteriler nasıl başladı?
 
Gösteriler Perşembe günü ülkenin en büyük ikinci şehri Meşhed'de giderek kötüleşen ekonomik durumu protesto amaçlı başladı.
 
Ülkenin çeşitli şehirlerinden düzenlenen gösterileri tetikleyen sebepler yükselen, enflasyon, işsizlik ve yolsuzluk.
 
İran uzun süredir ağır yaptırımlar altında ekonomik sıkıntılar çekiyor.
 
Ülkede işsizlik bu yıl resmi rakamlara göre; yüzde 12,4'e çıktı.
 
Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ise;ABD öncülüğündeki Batılı güçlerle yapılan nükleer anlaşma sonucu ekonominin kısa sürede düzeleceğini söylüyordu.
 
Bir haftada yumurta fiyatının iki kat arttığı ülkedeki ekonomik talepler, hükümet politikalarına yönelik öfkeye dönüştü.
 
Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, yükselen enflasyonu, artan fiyatları kontrol edememekle eleştirildi.
 
Kirmanşah, Reşt, İsfahan ve Kum'da yüzlerce kişi sokaklara çıktı.
 
Sosyal medyada paylaşılan videolarda başkent Tahran'da yoğun güvenlik önlemleri alındığı görüldü.
 
Bazı bölgelerdeki gösterilerde hükümet yetkililerine siyasi tutukluların serbest bırakılması ve polis şiddetine son verilmesi çağrıları yapıldı.
 
BBC muhabirleri, İran'da Perşembe gününden bu yana süren protestoların 2009 yılında reform yanlıların düzenlediği eylemlerden sonra, halkın yönetimle ilgili memnuniyetsizliklerini dile getirdiği en büyük gösteriler olduğunu ifade ediyor.
 
Göstericiler neden sokakta?
 
Kötüleşen ekonomik şartlar ve yolsuzluk karşıtı başlayan gösteriler siyasi taleplere dönüştü.
 
Sokaklarda yalnızca Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'ye değil, aynı zamanda İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'e karşı da sloganlar atıldı.
 
Ülkenin güçlü din adamlarının yaşadığı Kum'da da gösteriler olduğu ve "Halk yalvarıyor, din adamları Allah gibi davranıyor" sloganları atıldığı bildirildi.
 
İran'ın dış politikasına da tepki var
 
Meşhed'de bazı göstericiler hükümetin Orta Doğu ülkelerine müdahalesine "Hayatım Gazze için değil, Lübnan için değil, İran içindir" sözleriyle gösterdi.
 
Sokaklar, hükümetin iç politika sorunları yerine dış politikaya ağırlık verdiği eleştirisini yapıyor.
 
Sosyal medyada paylaşılan bazı videolarda göstericilerin "Suriye'yi bırak bizi düşün" sloganları attığı görüldü.
 
İran ayrıca Yemen'de Suudi öncülüğündeki koalisyona karşı savaşan Şii Husi milislerine silah temin etmekle de suçlanıyor.
Tahran bu iddiaları sıklıkla reddetti.
İran'ın ayrıca Lübnan'daki Şii müttefikleri Hizbullah'a da silah verdiği söyleniyor.
 
BBC Farsça Servisi'nden Kasra Naji'nin analizi:
 
Gösteriler İranlı yetkililer için de sürpriz oldu. Kendiliğinden başlayan gösteriler, İran Devrim Muhafızları Ordusu ile birçok istihbarat servisinin güçlü olduğu bir ülkede bu tip hükümet karşıtı gösteriler nadir yaşanır.
 
Göstericiler yabancı ülkelerle ilişkileri protesto ediyor ama bunu tetikleyen ülke içindeki memnuniyetsizlik oldu. Zira giderek kötüye giden ekonomi, İran halkını vurdu.
 
BBC Farsça'nın yaptığı bir araştırma, son 10 yılda İranlıların ortalama yüzde 15 yoksullaştığını ortaya koydu.
 
Birçokları kamu bütçesinin, Suriye, Yemen ve Irak'taki çatışmalar yerine kendi hayat şartlarının iyileştirilmesi için kullanılması gerektiğini düşünüyor. Bütçenin büyük bir kısmı da Şii İslam'ın dünya geneline yayılması amaçlı propaganda için kullanılıyor.
 
Cumhurbaşkanı Ruhani karşıtlarının başlattığı gösteriler kısa sürede kontrolden çıkmış görünüyor, zira birçok şehirde halk sokaklara döküldü.
 
Gösteriler büyüyor mu?
 
Hükümetin protesto gösterilerini yasa dışı ilan etmesine rağmen sosyal medyada sokağa çıkılması çağrıları yapılıyor.
 
Ülke genelinde en az 7 şehirde sokak eylemleri düzenlendiği bildiriliyor.
 
Göstericilerin sayılarının bazı bölgelerde 100'den az bazı bölgelerde ise; binlerce olduğu söyleniyor. Ama şimdilik gösterilerin kitlesel bir harekete dönüştüğünü söylemek zor.
 
Protesto gösterilerine İran ne diyor?
 
Resmi yayın kuruluşu IRIB'in aktardığına göre; Cumhurbaşkanı Yardımcısı İshak Cihangiri, gösterilerin arkasında muhaliflerin olduğunu söyledi.
 
Cihangiri, "Bu ülkedeki bazı olaylar, ekonomik sorunlardan kaynaklanıyor ama bunların arkasında başka bir şey var gibi görünüyor. Bunu yaparak hükümete zarar vereceklerini düşünüyorlar ama karlı çıkanlar başkaları olacak" diye konuştu.
 
Fars haber ajansı, Kirmanşah'ta bir grubun kamu mallarına zarar verdiğini ve daha sonra dağıldığını duyurdu.
 
Tahran valisi, bu tip eylemlere ana yollarda konuşlanan polisin müdahale etmesi gerektiğini söyledi.
 
Meşhed'deki yetkilileri protestoların 'devrim karşıtı unsurlar' tarafından düzenlendiğini söyledi.
 
Meşhed'de çekilen ve sosyal medyada paylaşılan videolarda göstericilere tazyikli suyla müdahale edildiği görüldü.
 
ABD İran'daki gösterilere ne tepki verdi?
 
ABD Başkanı Donald Trump, Twitter hesabından paylaştığı mesajda şu ifadeleri kullandı:
 
"Rejimin yolsuzluklarından ve ülkenin varlığını yurt dışında terörizme harcamasından bıkmış olan İran vatandaşlarının barışçıl protestolarıyla ilgili bilgiler geliyor. İran yönetimi, kendini ifade hakkı da dahil kendi halkının haklarına saygı göstermelidir. Dünya bu süreci izliyor."

,


YORUMLAR
Yorumunuz editörlerimiz tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır. Toplam Yorum 0 | Onay Bekleyen Yorum 0

Bu Kategoride Son Eklenen Diğer Haberler
YazıYorum
TÜSİAD’ın genel kurulunda yaptığı önemli bir tüzük değişikliği var. Bu değişimle birlikte adındaki iş adamları ibaresi iş insanları olarak yenilendi.
Diğer Yazarlar
Türkiye ekonomisinin temeli % 99.8 KOBİ’lerimize bağlı.
Doğunun en batısı…Batının en doğusu…
Çavuşoğlu, kendi dönemlerinde hiçbir gelişme olmadığını da iddia etmişti.
Tarih 15 Nisan 2013.
Bu melanetleri işlemekle, işlettirmekle hangi amaca varılmak istenmiştir?
Sezon başından bu yana ön görülen ve tahmin edildiği gibi, büyük takımların zor – kolay maç periyotları sonucunda 3 büyüklerin puanlarının eşitleneceği öngörüsü sonunda gerçekleşti.
Otuz yılı aşkın süredir danışmanlık yaptığım özel sektörde, mali işler konularında işletmeleri gözlemledim.
Savaş yorgunu Avrupa kıtasının önce ekonomik işbirliği ile başladığı ve bir barış ve refah fikri olarak ilerleyen Avrupa projesi için önemli bir döneme tanıklık ediyoruz.
Unutmamalıdır ki, tarihinin hakikatına vakıf olmak bir ülkenin bağışıklık ilacıdır.
Yavaş yavaş kişilik değiştiriyorum; yeni kişilikler yaratma, taklit etmenin, dünyayı anlamanın ya da dünya anlaşılabilirmiş gibi yapmanın yeni tarzlarını yaratma yeteneğimle zenginleşiyorum (evrim burada olsa gerek)." diyor Pessoa..
Bir meslek sahibi olmak mı yoksa dünyayı keşfetmek mi?