Bir kuşak için üniversite diploması,

hayatın geri kalanını büyük ölçüde belirleyen bir eşikti.

O eşiği aşan, çoğu zaman;

bir meslek, bir unvan ve öngörülebilir bir yükseliş çizgisi kazanırdı.

Aileler, bu belge için fedakârlık eder;

gençler, bütün enerjilerini o tek sınava, o tek kabule yöneltirdi.

Çünkü; diploma, iş dünyasında bir tür güven mektubu işlevi görüyordu.

Bugün; o mektubun hâlâ okunduğunu,

ama; artık tek başına ikna etmediğini görüyoruz.

İşe alım süreçlerinde, terfi kararlarında, üst yönetim atamalarında

belirleyici soru değişti.

Kurumlar artık; bir adayın geçmişte neyi tamamladığından çok

bugün, hangi sorunu çözebildiğine ve

yarın, neyi öğrenebileceğine bakıyor.

Bu değişim, bir anda olmadı.

Teknolojinin hızlanması, sektörlerin iç içe geçmesi ve

iş modellerinin, birkaç yılda bir yeniden kurulması;
eğitimin, tek seferlik bir yatırım olarak görülmesini; imkânsız hâle getirdi.

Diploma, bir yolculuğun bitiş çizgisi olmaktan çıkıp; başlangıç noktalarından biri oldu.

Yapay zekânın iş hayatına girişi, bu tabloyu daha da keskinleştirdi.

Dün, yalnızca yıllarca eğitim almış uzmanların yapabildiği;
analizler, raporlar ve hesaplamalar; bugün, saniyeler içinde üretilebiliyor.

Bu durum, bilgiye sahip olmanın değerini düşürmüyor; ama,

bilgiyi yorumlamanın, doğru soruyu sormanın ve

sonucun sorumluluğunu üstlenmenin değerini, belirgin biçimde artırıyor.

Bugün öne çıkan yetkinliklere baktığımızda;
hiçbirinin, bir ders kataloğunda; tek başına yer almadığını görüyoruz.

Belirsizlik altında karar verebilmek,

farklı disiplinleri bir araya getirebilmek,

ekipleri değişim boyunca bir arada tutabilmek,

teknolojiyi bir tehdit değil; bir çalışma ortağı olarak konumlandırabilmek.

Bunlar, sınıfta değil; sahada; hatalarla ve tekrarlarla gelişen beceriler.

Burada, önemli bir yanılgıya da dikkat çekmek gerekiyor.

Diplomanın yetmediğini söylemek, eğitimin gereksiz olduğunu söylemek değildir.

Sağlam bir akademik temel; düşünme disiplini kazandırır,

kavramsal çerçeve sunar,

insanı; daha iyi öğrenen biri hâline getirir.

Sorun, diplomada değil; diplomayı, son durak sanan zihniyette.

Öğrenmeyi, mezuniyetle tamamlanmış bir süreç olarak gören profesyonel;
farkına varmadan, kendi kariyerinin seyircisine dönüşür.

Finans, bankacılık ve üst yönetim alanında geçen yıllarım boyunca;
bu ayrımı, defalarca gözlemleme fırsatım oldu.

Aynı okullardan, benzer derecelerle mezun olmuş iki yöneticinin;
on yıl sonra bambaşka noktalarda durduğunu gördüm.

Aradaki farkı belirleyen şey;
çoğu zaman, yetenek ya da şans değil; öğrenmeye karşı tutumdu.

Bir grup, bildiğini korumaya odaklandı.

Başarılı olduğu yöntemleri tekrar etti,

yeni olanı mesafeyle izledi, değişimi bir tehdit olarak algıladı.

Diğer grup ise; kendi uzmanlığını sürekli sorguladı.

Bilmediği bir alanda, yeniden acemi olmaktan çekinmedi;

danıştı, okudu, denedi, yanıldı ve yeniden denedi.

Kritik kararların alındığı masalarda, değer gören de bu ikinci tutum oldu.

Çünkü; kurullar ve üst yönetim ekipleri,

geçmişi iyi anlatan değil; belirsiz bir geleceği okuyabilen insanlara ihtiyaç duyar.

Böyle anlarda, kimse özgeçmişteki satırlara bakmaz;

masadaki kişinin;

düşünme biçimine, sorduğu sorulara ve risk karşısındaki duruşuna bakar.

Peki, bu tablo; bireysel olarak bize ne söylüyor?

Öncelikle; kariyerin artık, bir kez kurulup sonra yalnızca işletilen bir yapı olmadığını.

Kariyer; düzenli aralıklarla gözden geçirilmesi, yeniden tasarlanması ve

kimi zaman cesurca yön değiştirilmesi gereken, yaşayan bir portföy.

Bu portföyü yönetmenin ilk adımı, dürüst bir envanter çıkarmaktır.

Son birkaç yılda, hangi yetkinliği bilinçli olarak geliştirdim?

Hangi alışkanlığım, artık bana hizmet etmiyor?

Sektörümde, beş yıl sonra nasıl bir yönetici profiline ihtiyaç duyulacak ve

ben, o profile ne kadar yakınım?

Bu soruların cevapları, rahatsız edici olabilir; ama asıl risk, onları hiç sormamaktır.

Özellikle; kurumsal kariyerin ileri evrelerindeki yöneticiler için

bu sorgulama, çok daha anlamlı.

Kartvizitteki unvandan bağımsız olarak;
hangi değeri üretebildiğinizi netleştirmek,

danışmanlık, mentorluk ya da girişimcilik gibi yeni modellere geçişte,

en sağlam zemini oluşturur.

Diploma değerini koruyor.

Ama bugün asıl fark; onu aldıktan sonra yaptıklarımızla ortaya çıkıyor.

Sizce; kariyerinizin direksiyonunda, şu an; kim oturuyor?

cigdemguven@cigdemguven.info