Bugun...


Nilüfer YÜCEDAĞ

facebook-paylas
Küresel mantar pazarı
Tarih: 18-08-2021 21:46:00 Güncelleme: 20-08-2021 15:43:00


Mantardan yiyecek, içecek, sağlık ve tekstile kadar

birçok alanda faydalanılmakta.

 

Mantar ayrıca döngüsel ekonomiye en çok katkı sağlayan ürünlerden biri.

 

Bir firma tarafından mantar atıklarından yapı malzemesi,

başka bir firma tarafından yüzde 100 biyolojik olarak parçalanabilir ve

kalıplanarak şekillendirilebilen vegan kompozit bir malzeme,

mantarın genelde yer altında bulunan bir bölümü olan miselyum ile de

yalıtım paneli üretildi.

 

Adidas bir biyoteknoloji şirketi iş birliği ile

miselyumdan spor ayakkabı üretti. 

Bu teknolojide dikey tarım tekniğinden faydalandılar.

 

Son aylarda malzeme araştırmalarında alternatif mantar kullanımı

sosyal ve ekonomik düzeyde büyük ilgi görüyor.

 

Bir firma mantardan üretilen panelleri kullanarak 20 m2 bir mantar ev geliştirdi.

 

Tüketiciler, temiz veya doğal kaynaklardan elde edilen besinler ile elde edilen

daha sağlıklı içecek ve gıda ürünlerini tercih ediyor.

 

Bu trendden yararlanmak için yiyecek ve içecek şirketleri

mantar bazlı yiyecek ve içecekleri piyasaya sürdü.

 

Örneğin, Şubat 2021’de ABD merkezli bir şirket

mantar katkılı fonksiyonel içecekleri piyasaya sürdü.

 

Kozmetik firmaları da giderek artan oranda

mantar bazlı cilt bakım ürünlerini piyasaya sürüyor.

 

Tarım ve Orman Dergisi'nden aldığım bilgilere göre (2019);

Türkiye de mantar üretimi:

Önemli mantar üreticisi olan illerimiz;
22 bin ton üretim ile Antalya/Korkuteli,
5 bin ton üretim ile Burdur,
4 bin ton üretim ile Konya,
3 bin ton üretim ile Kocaeli’dir.

 

Türkiye, dünya mantar ihracatında 517 ton ile 42’nci sıradadır.

Ülkemiz mantar üretiminde ise; ortalama 40 bin ton ile 16’ncı sırada.

 

2014 yılından itibaren;

Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımların Desteklenmesi kapsamında,

tarımsal üretime yönelik modern sabit yatırımlar içerisinde

mantar işletmelerine 81 ilde yüzde 50 hibe desteği, 

ayrıca mantar işletmeleri 2014-2020 dönemi IPARD Programı’na (IPARD II)

dâhil edilmiş olup işletmelere yüzde 65 hibe desteği verilmekte.

 

Grand View Research tarafından 2021 yılı Mayıs ayında yayınlanan rapora göre; 

 

Küresel mantar pazarının büyüklüğü 2020’de 46,1 milyar ABD Doları değerindeydi ve

2021’den 2028’e kadar yıllık yüzde 9,5 yıllık bileşik büyüme oranında büyümesi bekleniyor.

 

Protein açısından zengin bir diyet talep eden ve giderek artan vegan nüfus, 

piyasayı tahmin süresi boyunca yönlendiren kilit faktör.

 

Gelir açısından, istiridye tipi mantarın belirtilen tahmin süresi boyunca

yüzde 11,2 en yüksek bileşik büyüme oranında büyümesi bekleniyor.

 

Gelir açısından, işlenmiş formun ise; 2021’den 2028’e kadar;

yüzde 10 yıllık bileşik büyüme oranına tanık olması bekleniyor.

 

İşlenmiş türler arasında kurutulmuş, dondurulmuş, konserve, salamura ve toz formlar yer alıyor.

2021 yılında mantar pazarı 50,275.4 Milyon ABD Doları değerinde idi.

2028 yılında tahmini gelirin 95,245.3 Milyon ABD doları olması beklenmekte.

 

2021’den 2028’e kadar Yıllık bileşik büyüme oranı yüzde 9.5 olarak öngörülmekte.

Ülke kapsamı; Amerika, Kanada, Meksika, Birleşik Krallık, Almanya, Fransa,

İtalya, İspanya, Çin, Hindistan, Japonya, Avustralya, Brezilya, Arjantin, Suudi Arabistan

olarak sıralanmakta.

 

Asya Pasifik Bölgesi, pazara öncülük eden bölge oldu ve

2020’de küresel gelirin yüzde 78 den fazlasını oluşturdu.

 

Çin, Japonya, Malezya, Hindistan ve Avustralya,

bölgedeki en büyük pazarlardan bazılarını oluşturuyor.

 

Bölge, çeşitli hastalıkların tedavisi için çeşitli mantar türlerinden yararlanan

Ayurveda ve Geleneksel Çin ilaçları dahil olmak üzere;
geleneksel tıp sistemleri için popülerdir.

 

Düşük kalorili ve yüksek besin değerlerinin, bağışıklık artırıcı özellikleriyle birleştiğinde;

bölgedeki ürün talebinin artması bekleniyor.

 

Avrupa, mantar pazarındaki kilit tüketicilerden biridir ve

büyük ölçüde ithalata dayanmaktadır.

 

Vegan beslenmeye yönelik artan tercihin,

belirtilen tahmin süresi boyunca mantar gibi et ikamelerine olan talebi artırması bekleniyor.

 

Ayrıca; gelişmiş bölgelerdeki kilit oyuncular,

çevreye duyarlı bir müşteri tabanını çekmek ve marka konumunu iyileştirmek için

sürdürülebilir üretime odaklanıyor.

 

Türkiye’de ilk ve tek Yabancı Mantar Uzmanlığı Sertifikası'na sahip kişi Jilber Barutçiyan.

 

Yabancı mantar uzmanlığı sertifikasını dünyada veren tek yer olan

İsviçre Sağlık Bakanlığı’ndan “Yabancı Mantar Uzmanlığı Sertifikası” alan Barutçiyan

Tarım ve Orman Dergisi ile gerçekleştirdiği söyleşide;
bu sertifikayı alabilmek için İtalyanca, Fransızca ya da Almanca dillerinden birini

çok iyi bilmenin gerekli olduğunu ifade ediyor.

 

Ayrıca; 20 yıl bu işle ilgilendikten sona imtihan sınıfına kabul edilmiş.Barutçiyan;

mantar eğitiminin okulu olmadığını, kurslara, seminerlere gitmenin önemli olduğunu vurguluyor.

 

Mesela; İsviçre’de pazarlarda, restoranlarda satılan mantarları, halkın topladığı mantarları da,

ithal edilen mantarları da denetlediklerini ifade ediyor.

 

Yabancı Mantar Uzmanı Barutçiyan’ın Türkiye’de mantar yetiştiriciliği hakkında

diğer ifade ettiği konular:

“Türkiye’de yaklaşık 200 tür yenilebilir mantar var.

Yenilebilir olanları biz 3-4 kategoriye ayırıyoruz.

 

İhracat potansiyeli yüksek olan mantarlar,

tadı lezzetli fakat raf ömürleri kısa olmasından dolayı ihracat potansiyeli taşımayanlar,

geri kalanı ise; lezzeti pek olmayan aynı zamanda zehirli de olmayan mantarlar.

 

Dünya pazarlarında değerli olan mantarlar ülkemizde de yetişiyor.

Türkiye, Avrupa’nın en büyük mantar ihracatçısıdır.

 

Kıymetli mantarlar açısından bunu söyleyebiliriz, trüfler hariç.

Yağmur yağan her bölgemizde mantarın olduğunu söyleyebiliriz.

Dünya pazarlarında değerli bulunan tüm mantarlar Türkiye’de mevcut.

Her bölgemizin kendi mantarı var.”

 

İspanya’da 2003'de Mantar Araştırma Teknoloji Merkezi (CTICH) kuruldu.

Merkez sektördeki farklı paydaşlar arasındaki karşılıklı ilişkiyi ve iş birliğini teşvik ederek;

bilgi, deneyim ve araştırma sonuçlarının transferini kolaylaştırıyor. 

 

CTICH’in temelini 4 unsur oluşturuyor. 

Bu unsurlar;

Mantar yetiştirme teknolojisi: substrat tasarımı, üretimi ve mantar yetiştiriciliği.

Biyoteknoloji ve uygulamalı genetik.

Sağlık, beslenme ve gıda mühendisliği.

Döngüsel ekonomi, çevre koruma ve sürdürülebilir kalkınma, olarak sıralanmakta.

 

CTICH ayrıca, mantar sektörünün önde gelen firmalarıyla iş birliği yaparak;

yeni ürünlerin validasyonu ve geliştirilmesi için

son derece uzmanlaşmış kadrosu tarafından denetlenen ve

kendi tesislerinde yürütülen testler yapmaktadır.

 

Fethiye’de Mantar Festivali,

üniversiteler tarafından ise; Yemeklik Mantar Kongresi düzenlenmekte.

 

Bu kongre, festival ve tanıtımların artırılması;
mantar üretimine, ayrıca döngüsel ekonomi için mantarın kullanılmasına ve sürdürülebilirliğe

fayda sağlar.

 

Bu bilgilere ek olarak;

şişe mantarı olarak bildiğimiz mantar tıpalar ise;

bir meşe türü olan Mantar Meşesi (Qercus Suber) ağacından elde edilmekte.

 

Mantar, mantar meşesinin dışındaki kabuğun belli dönemlerde soyulması ile elde ediliyor.

Bu ağaçtan elde edilen ve tamamen doğal olan mantar, benzersiz yapısı sayesinde;

su geçirmez ve ısıya dayanıklı özelliğe sahiptir.

 

Bu nedenle başta şarap şişesi tıpası olmak üzere;

ayakkabı tabanı, conta yapımı, zemin yalıtımı gibi

sızdırmazlık gerektiren birçok alanda kullanılmaktadır.

 

Hatta NASA ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA) tarafından,

ısıya dayanıklı ve çevre dostu olduğu için

son yıllarda uzay araçlarının kaplamalarında termal yalıtım malzemesi olarak kullanılıyor.

 

Bu ağaçtan mantar elde edilebilmesi için

bir mantar meşesi ağacının en az 25 yaşında olması gerekiyor.

 

nil_u_fer@outlook.com

 

Kaynaklar:

Dünya Ekonomik Forumu
Grand ViewResearch
Türk Tarım ve Orman Dergisi, http://www.turktarim.gov.tr
Gaia Dergi
www.news.adidas.com
www.openaccessgovernment.org
www.blogs.biomedcentral.com



Bu yazı 1787 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HABER ARA
YUKARI