Batman mutlu son Kaş mutlu son Acıpayam mutlu son Adalar mutlu son Adapazarı mutlu son Alanya mutlu son Aliağa mutlu son Alsancak mutlu son Adıyaman mutlu son Afşin mutlu son Akçaabat mutlu son Akçakale mutlu son Akdeniz mutlu son Akhisar mutlu son Akşehir mutlu son Aksu mutlu son Akyazı mutlu son Alaşehir mutlu son Altıeylül mutlu son Altındağ mutlu son Anamur mutlu son Antakya mutlu son Araklı mutlu son Arnavutköy mutlu son Arsuz mutlu son Atakum mutlu son Ataşehir mutlu son Avcılar mutlu son Avsallar mutlu son Bafra mutlu son
escort bayan İstanbul escort İzmir escort Kahramanmaraş escort Kastamonu escort Kayseri escort Kıbrıs escort Kırklareli escort Kocaeli escort Konya escort Kütahya escort Erbaa escort Erdemli escort Ereğli escort Erenler escort Ergene escort Esenler escort Esenyurt escort Eskil escort Espiye escort Eyüpsultan escort Eyyübiye escort Fatih escort Fatsa escort Fethiye escort Finike escort Gaziemir escort Gaziosmanpaşa escort Gazipaşa escort Gebze escort Gediz escort Gelibolu escort Gemerek escort Gemlik escort Geyve escort Gölcük escort Gönen escort Görükle escort Güllük escort Gümbet escort Gümüşlük escort Güngören escort Gürsu escort Haliliye escort Hendek escort Horasan escort Ilgın escort İlkadım escort İncirliova escort İnegöl escort İskenderun escort İzmit escort İznik escort Kadirli escort Kadıköy escort Kadınhanı escort Kağıthane escort Kahramankazan escort Kangal escort Kapaklı escort Karabağlar escort
Bugun...


Cengiz HERGÜNLÜ

facebook-paylas
Rantın ve finansın üretime üstünlüğünün yarattığı sıkıntılar
Tarih: 06-06-2022 00:23:00 Güncelleme: 12-06-2022 22:53:00


Henüz 1980’li yılların ortalarındayken;

bir sanayi sitesinde kompresör üretimi yapan bir firmanın sahibinin,

İstanbul’da aldığı bir dairenin fiyatının artışıyla ilgili

şöyle dediğini hatırlıyorum:

 

‘Ben bir yıl önce aldığım bu gayrimenkulden,

bir yılda kazandığım parayı kendi işimden kazanamadım’

 

Kendi işim dediği firma ise; elli ve 75 arası çalışanı olan bir işletme.

 

Bu gün baktığımızda;
aynı işletmenin üç beş kişiyle faaliyetine devam ettiğini

fakat; üretmeyi, sanayileşmeyi bıraktığını,

alıp satan bir ticari işletmeye dönüşmüş durumda olduğunu görüyoruz.

 

Fakat; kazançlarının tamamını arazi ve arsa dahil diğer gayrimenkullere yatırdıkları için,

işletme faaliyetinde hiç bulunmasalar bile, kira ve diğer benzeri rant gelirleriyle

çabalamadan, üretmeden, zenginliklerini ve yaşamlarını sürdürebilmeleri

mümkün hale gelmiş durumda.

 

Üretmeden kazanmanın sadece ilgili birkaç kişiye fayda sağladığı böyle durumlar için;  

ABD’nin ilk sendika kurucusu olan Big Bill Haywood’un aşağıda şöyle bir tespiti vardır.

 

Vahşi altın baronları için şöyle diyor Haywood;

“Altını onlar bulmadı,

toprağın altından onlar çıkarmadı,

altına onlar biçim vermedi ama her nasılsa,

sanki meçhul büyülü bir güç sayesinde; altın onların oldu.”

 

Bu gün dahi yanıtlamayan soru şöyleydi:

Piyasadan altın alıp satmaktan başka hiçbir şey yapmayan sermayedarlar,

bu kadar çok para kazanırken;

altını bulmak, yeraltından çıkarmak ve biçimlendirmek için

zihinsel ve fiziksel enerjilerini harcayan üretken işçilerin kazançları böylesine düşük oluyor.

Ürüne el koyan rantiyecilerin,

onu üretenlerin sırtından böylesine çok kazanmalarının sırrı nedir?

 

Günümüzde rant dışında;

bankacılık sektörünün içinde uygulama alanı bulan finans sektörünün gelişmesine bakarak,

bu sorunun cevabını arayabiliriz.

 

Bankacılık sektörü 1960’lı yıllara kadar;

ekonominin içinde mevcut zenginliği transfer etmekten öteye bir değer yaratmadığı için,

ekonominin verimli bir bölümü olarak kabul görmemişti.

 

Bu anlamıyla, üretimin yarattığı değerin üstünde bir değer yaratmayan finans sektörünün;

ana işinin, ekonominin işini kolaylaştırmaktan ileri olmadığı kabul ediliyordu.

 

Bankaların icra ettiği işlemlerin büyük bölümünü oluşturan

mevduat kabul etme ve kredi verme gibi işlemlerin,

daha çok üretimin yarattığı değere katkı sunmak ve destek vermek dışında, ana amacı yoktu.

 

1970’li yıllardan sonra, ne zaman ki;

Gayrı safi yurt içi hasıla (GSYH) hesaplamalarına dahil edilmeye başlayan finansal işlem ve ürünler,

ayrı bir alan olarak kabul edilmeye;

gayri safi yurt içi hasılanın oluşumunu meydana getiren ekonominin ürettiği mal ve hizmetlerin

içine girmeye,

üretmeyen, fakat diğer sektörlerin çalışmalarına katkı yapan, değer yaratan bir hizmet olarak

toplamın içine alınmaya başlandıktan sonra, finans kendi alanını geliştirmeye başladı.

 

Bu gelişmelerin sonrasında;

bankalar, vereceği kredi miktarını, talep edecekleri faiz oranlarını,

pazarlayabilecekleri ürünler üzerinde daha fazla söz sahibi olmaya başladılar.

 

Bütün bu gelişmeler, finans sektörünün reel ekonomi üzerindeki üstünlüğünü artırmaya,

reel sektörü kendine bağımlı hale getirmeye başladı.

Sürekli kredi ihtiyacından dolayı bankalara ihtiyaç duyan işletmeler, en sıkıntıda olan KOBİ’ler;

zor kredi bulmakta daha da yalnızlaşmaya başladılar.

 

Mesele yalnızca finans sektörünün büyüklüğü veya

diğer finans dışı sektörlerden (Sanayi gibi) daha hızlı büyümesi değil;

daha çok, ekonominin diğer kısımlarının davranışı ürerinde yarattığı olumsuz etkidir.

 

Finans dışı diğer alanlarda, üretimden çok; 

finansallaşma üzerine bir yapıya dönüşmesi,

işletme kârlarını bu gelirler üzerinden ayarlamaya, dengelemeye çalışmalarıdır.

 

Fransız ekonomist Thomas Piketty’nin ''Yirmi Birinci Yüzyılda Kapital'' adlı kitabında söylediği gibi;

yeterince vergilenmediği ve yağmacı olarak nitelendirdiği finans sektörü sayesinde;
zenginlerin daha zenginleştiğini,

servetlerinin miras olarak aktarılması sonucunda yaratılan eşitsizliğin giderilmesi için,

bu tür gelirlerin daha fazla vergilendirilmesini,

hatta küresel çapta vergilendirilmesinin gerekli olduğunu savunmaktadır.

 

2015 yılında yapılan araştırmalara göre;

gezegenimizin en zengin 62 bireyinin toplam serveti,

Dünya nüfusunun alt tabakayı oluşturan yarısının (3,5 milyar kişi) servetiyle

aynı seviyede olduğu hesaplanmıştır.

 

Amerikalı ekonomist Joseph Stiglitz, bu servetin kaynağını;

finans sektörünün, ekonominin geri kalanına oranla, aşırı boyuta varmasını mümkün kılan

kuralsızlaşma uygulamalarıyla sağlanan gelirdir diye tanımlıyor.

 

Acaba; Türkiye’de oluşan gelir adaletsizliğinin nedenlerinin arasında,

en zengin beş on kişinin, bu yollarla değere el koymasından kaynaklanıyor olabilir mi?

diye İnsan düşünmeden edemiyor.

 

Sonuç olarak;

ülkemizin kalkınmasının en önemli göstergesinin üretmek olduğu bilindiğine göre,

üretmeyen rant gelirleri ile finans gelirlerinin,

aslında üretimden katkı sağlayan değer üretmediği ve

gelecek için yeterli göstergelere bu tür yatırımların katkı yapamayacağından hareketle,

topyekûn üretim seferberliği uygulanmalıdır.

 

 

Faydalı olması dileğiyle

Cengiz HERGÜNLÜ

SMMM-Bağımsız DENETÇİ

chergunlu@hergunlu.com



Bu yazı 2014 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HABER ARA
YUKARI