Bugun...


Cengiz HERGÜNLÜ

facebook-paylas
Firma enflasyonu ve başa baş noktası
Tarih: 30-05-2022 16:25:00 Güncelleme: 03-06-2022 15:45:00


Enflasyonist dönemlerde;
işletmeleri zorlu koşullar beklemekte,

maliyet ve kâr marjı hesaplamalarında

belirsizliğin yarattığı ekonomik koşullar nedeniyle;

yerine koyma maliyetinin

tam olarak tahmin edilememe sıkıntısının yanında,

tedarik zincirlerinde yaşanan hammadde yoksunluğu da eklendiğinde;

işletme riskleri daha ileriye taşınmaktadır.

 

Firmaların var olma savaşı verdikleri böyle zor dönemlerde;

işletmelerin, başabaş noktalarını iyi hesaplayabilmeleri önem arz etmektedir.

 

Aslında; birçok işletme yöneticisi ve profesyonellerinin bildiği konu olan başabaş noktası

(kâra geçiş analizi)

enflasyon dönemlerinde, ayrıca önem taşımaktadır.

 

Birçok ampirik araştırma sonucunda;

krizin en önemli belirtisi olan,

özellikle ülkemizde var olan ve zaman zaman çok yüksek oranlarda baş gösteren enflasyonun,

önceden, gizli gizli sinyallerini verdiği tespit edilmiştir.

 

Örneğin; zaten var olan,

fakat karar vericilerin piyasayı yumuşatma amacıyla,

hissettirilmemeye çalışılan bir enflasyonun varlığı piyasada belirtilerini göstermekteydi.

Kovit 19 pandemisinin patlak vermesi sonucu,

enflasyonun daha yükseleceğini, devamlı bir hal alacağını tahmin etmek zor değildi.

Ülkenin bir stagflasyon dönemine gireceği,

açıklanan ekonomik bilgiler arasında devamlı yer aldı ve almaya devam ediyor.

 

Bu gelişmeler neticesinde;

işletmelerin, geçmiş dönemlere ait bazı verilerden yararlanarak;

erken uyarı göstergeleri elde edilebilir.

 

Karşılaştırmalı analiz yoluyla;

bir firmanın, farklı tarihlerde düzenlenmiş

mali raporlarında yer alan kalemlerde görülen değişikliklerin incelenmesi ve

bu değişikliklerin değerlendirilmesi,

enflasyona karşı önceden bazı sinyallerin tespit edilmesine neden olur.

 

ABD’de yapılan bazı araştırmalar;

geliştirilen bazı oran (rasyo) modellerinin göstergeleri,

varlığını sürdüren firmalarla; tasfiye olunan, iflas eden firmaları birbirinden ayıran değişkenlerin

önemini ortaya koymuştur.

 

Bir örnek vermek gerekirse;

Öz sermaye/Yabancı kaynaklar toplamı (Finansal yapı, finansal kaldıraç göstergesi olarak)

kullanılabilen bir oran türü olarak kabul edilmiştir.

Tabi A.B.D.’de sermaye piyasası gelişmiş olduğundan,

firmaların öz sermaye tutarları defter kayıtlarına göre değil;

pay senetlerinin borsa değerine göre hesaplanmaktadır.

 

Eğer; öz sermaye tutarının tespitinin,

defter kayıtlarına göre dahi hesaplanamadığı bir muhasebe sistemi mevcut ise;
enflasyonun riskini, önceden hiç tespit edebilme imkânının olmayacağı açıktır.

 

Oysa; bilgisayar sistemleri,

bütün bu hesaplamaları yapabilmekte, önünüze koyabilmektedir.

Fakat öncesinde bir örnek olarak, varsa, gerçekten stokta olmayan,

ama kayıtlarda görünen stokları ayıklamanız gerekir.

Ne yazık ki; gelişen Dünya standartları henüz böyle bir sistem geliştiremedi.

 

Yukarıda yarım bıraktığımız kara geçiş analizinin önemli noktası;

kara geçtiğiniz noktada, yüksek enflasyon dönemlerinde, yerine koyma maliyetinin,

kârınızın ne kadarının yok olabileceğinin önceden tahmin etmenize yardımcı olur.

 

Kâr dahil, tespit edilen başabaş noktasında,

bu noktadan hareketle kararlar alabilmenizde yardımcı olmasıdır.

 

Kaba bir yaklaşımla; yerine koyma maliyetinin başabaş noktasına eşit olduğu durumda bile,

piyasada kalınabilmesi, gelecekte, elinizdeki değerlerle kâr edebilme yaklaşımına ışık tutar.

 

Kâra geçiş anlayışında;

firmanın giderleri, sabit ve değişken giderler olarak sağlıklı bir şekilde bölünebilmelidir.

 

Firmanın, tüm giderlerinin değişken giderlerden oluşması halinde,

kâra geçmesi için gerekli faaliyet düzeyinin ne olması gerektiğine ihtiyaç yoktur.

Fakat firma için kâra geçiş; kâra başlama veya kârın sıfır noktası hesaplanırken,

değişken gider varsayımlarının yanında,

sabit giderlerin doğru hesaplanabilmesi daha fazla önem taşımaktadır.

 

Eğer; sabit bir gider olan kira giderleri vergisel kaygılardan dolayı düşük kayıt ediliyorsa veya

hesaplanan amortismanlar gerçek değerleri yansıtmıyorsa,

başabaş noktasını hesaplayabilmek mümkün olmaz.

 

Zaten; daha öncede değindiğimiz gibi,

bilgi işleme sistemleri, hesaplamaları otomatik olarak yapabilmekte,

doğru veriler işlendiğinde, doğru ve gerçek sonuçlara ulaşılabilmektedir.

Önemli olan hızlı sonuçlar alıp ilgili sonuçları doğru yorumlayabilmektir.

 

Yine yapılan araştırmalar göstermiştir ki;

bir işletme ne kadar yüksek büyüme trendine girerse girsin,

sonuçta; normal büyüme düzeyine dönmek zorundadır.

 

Anormal durumlarda ise;

proaktif olarak tedbirler alınabilmesi gerekli olup,

zaman kaybı ve kargaşa yaşamamak için,

bazılarını açıklamaya çalıştığımız mali verilerden yararlanılması gereklidir.

 

Amiyane tabirle, mürekkep yalamaya devam etmek zorundayız.

 

Faydalı olması dileğiyle

 

Cengiz HERGÜNLÜ

SMMM-Bağımsız DENETÇİ

www.hergunlu.com

chergunlu@hergunlu.com



Bu yazı 2072 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HABER ARA
YUKARI