Bugun...


Cengiz HERGÜNLÜ

facebook-paylas
Şirketlerde paranın (nakit) yönetimi
Tarih: 01-12-2019 19:42:00 Güncelleme: 01-12-2019 20:15:00


Bir firmanın iktisadi varlıklara yaptığı yatırımlar incelenirken  genellikle ilk hareket noktası, para ve para benzerlerini; başka bir deyişle likit fonları yönetmede, kontrol etmede  ne ölçüde etkinlik sağlandığını saptamaktır.

 

Para ve para benzerlerinin işletmenin varlık toplamı içerisinde önemli yer tutması ve hatta bazı endüstri kollarında para ve para benzerlerinin toplam varlıklar  içerisinde yüzde 10’u aşması. likit fonların  yönetiminin önemini artırmaktadır.

 

Para girişi ve çıkışları eş zamanlı olsa ve kesin doğrulukla tahmin edilebilseydi, firmaların para mevcudu bulundurmalarına gerek kalmaz, para yönetimi gibi bir sorunları da olmazdı. Ancak ekonomik yaşamda genelde böyle bir durum söz konusu olmadığından, para yönetimine ilişkin çeşitli kararların alınması zorunlu olmaktadır. Özellikle küçük ve orta büyüklükteki (KOBİ) işletmelerde, nakit ve nakit benzeri varlıklara yatırımın yetersiz olması başarısızlıkta önemli bir yer tutmaktadır.

 

Eskiden yöneticilerin amacı. fazla nakit bulundurarak, yatırım fırsatlarından yararlanmak  özellikle beklenmeyen  olaylara karşı önlem almak ve  prestij sağlamak olarak ifade edilmekteydi. Fakat eskiden piyasa  rekabetleri bu kadar acımasız olmaz ve işletme kâr marjlarının  bu kadar detaylı takip edilmesine  gerek kalmazdı. Tüketici istek ve beklentileri bu günkü kadar hızlı değişim göstermezdi. Kısaca günümüzde artık paranın yönetimi bu anlamda işletmeler için çok önemli hale gelmiştir.

 

Bir firmada para yönetimi en basit anlamıyla para giriş ve çıkışlarını tahmin etmek, elde tutulacak optimum para mevcudunu saptamak, para girişlerini hızlandırmak, para çıkışlarını yavaşlatmak ve para mevcudunu en iyi şekilde değerlendirmek olarak tanımlanabilir. Para tutmanın amacı, nakit ve nakit benzeri varlıkları etkin bir şekilde yöneterek ,satışlarını artırmak, ilave fonlar yaratmak ve faiz geliri etmeye çalışmaktadır.

 

Nakit yönetimi açısından, işletmelerin nakde dönüşüm sürelerini hesaplamaları gerekir. Nakde dönüşüm süresi; stokta geçen süre ile alacakların tahsilinde geçen sürelerin toplamından borçların ödeme süresinin çıkarılmasıyla bulunabilir.

Kısaca basit formül [NDS =(SGS + ATS) – BÖS] İşletmelerde nakde dönüşüm süresi ne kadar uzun olursa, işletmenin çalışma sermayesine gereksinimi de o kadar artar.

 

Stokta Geçen süre = ortalama stoklar/(yıllık satılan malın maliyeti/365)

 

Ticari alacakların tahsil süresi = ortalama alacaklar/(yıllık net satışlar/365)

                                                                  

Ticari borçların ödeme süresi = ortalama ticari borçlar/(yıllık satılan malın maliyeti/365) formülleriyle hesaplanabilir.

 

Bu formül şekli tek başına yeterli olmayıp, aslında nakit yönetimi daha karmaşık ve ardışık çalışmaları, hesaplamaları  gerektirmektedir.

 

Fakat günümüzde, işletmelerin, özelikle KOBİ’lerin muhasebe kayıtlarına olan güvensizlik,  enflasyon dönemlerinde kredi bulabilmek kaygısıyla, stoklarını daha düşük değerlemek suretiyle kâr marjlarını yüksek göstermeye çalışmaları veya  genellikle para mevcudunun olduğundan daha az gösterilmesi eğilimi sonucunda, gerekli veriler doğruları yansıtılmadığından, nakit yönetiminde başarı sağlanamamaktadır. Ayrıca tüm bu gelişmeler sonucunda Finans yöneticilerinin, para yönetiminde etkinlik sağlamaktan çok, ihtiyaç duyulduğu an kaynağın derhal hazır bulundurulmasına önem vermeleri de başarısızlıkta bir nedendir. Genelde firma üst düzey yöneticileri, para yönetimini çok karmaşık bularak veya teknik bir ayrıntı sayarak, para yönetimine gereken önemi vermemeleri de başarısızlık nedeni olarak sayılabilir.

 

Bu nedenlerle çoğu kez firmalarda finans yöneticileri ,para yönetiminde sağladıkları etkinlikten çok, işletmeye kaynak sağlamalarıyla değerlendirilmektedir. Başarıları, kaynak temini ve kaynakları elverişli koşullarda sağlamalarıyla ölçülmektedir. Bunlardan dolayı  finans yöneticileri, başarılarını gölgelememek ve rahat çalışabilmek için gerektiğinden daha fazla likit fon bulundurulmakta, geniş bir emniyet marjına, her an firmanın ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir nakit varlığına önem  vermektedirler. Bir çok firmada finans yöneticisinin kaygısı, nakit yönetiminde etkinlik sağlamaktan çok, gerektiğinde kaynak bulunamamasıdır.

 

Oysa gereğinden fazla fon bulundurmak işletmenin kaynak maliyetinin artmasına, kârlarından fedakarlık etmeleri anlamına gelmektedir.

 

Faydalı olması dileğiyle.

 

Cengiz Hergünlü

SMMM-Bağımsız DENETÇİ

chergunlu@hergunlu.com

www.hergunlu.com



Bu yazı 1692 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
HABER ARŞİVİ
HABER ARA
YUKARI