26.02.2018,04:14
İstanbul
Dolar
Euro
Altın
İmkb
Denizin Kilidi
3082016-img-20160830-wa0003-142903.jpg
YELDA YALAMAN
Doğunun en batısı…Batının en doğusu…

Efsanenin gerçeğe dönüştüğü topraklar. Anadolu’lu ozan Homeros’un son günlerini yazdığı ve tüm savaşların anası Troia’nin anavatanı. Söğüt’ten yola çıkan Osman’ın soyunun artık Avrupa’ya geçtiği coğrafya. İstanbul’un alınışı ve Kurtuluş Savaşımızın en önemli hareket noktası. Tıpkı İstanbul gibi iki kıtaya yayılmış o aşkın şehir. Çanakkale…

 

Fatih Sultan Mehmet 1452 yılında tahta çıktığında zamanının dünya lideri olacağını biliyor muydu? Bence biliyordu. Amacı daha en başında belliydi.  İstanbul’u almak. Çünkü O; bir strateji uzmanıydı.

 

İstanbul’u almanın zor olduğunu biliyor ve şehri sadece Yenikapı/Edirnekapı arası uzanan kara surlarını kuşatarak alamayacağını biliyordu. Doğu Roma’ya Karadeniz’den gelecek yardımları önlemek için boğaz yolunu kapatmalıydı. Bu yüzden de Yıldırım’ın 1395-1400 yılları civarı yaptırdığı Güzelce Hisar’ın tam karşısına bir kale yaptırdı. Adı da amacını doğrular nitelikteydi. Boğazkesen. Planını da kendisi çizmişti. Nitekim hisarın duvarları kuşbakışı “Muhammed” yazısı şeklinde inşa edildi. Her “Mim” yani (M) harfinin yerinde birer kule, H ve D harflerinin yerinde ise istihkamlar yer aldı.

Rumeli Hisarı (Boğazkesen), kuş bakışı görünüm.

 

Fatih; Osmanlı’nın belki de en farklı padişahı. Eğitimi çok katmanlı. Kendisinden önceki tüm antik metinler hakkında fikir sahibi. Pek çok yabancı dil biliyor. Geometri ile Antik Yunan felsefecilerine meraklı. Belki de en önemli vasfı insana yatırım yapmış olması. 38 seferi olmasına karşın fazla toprak kazanımı yok. Ancak öyle işler yapmış ki; imparatorluk yolunda bir devlet sistemi inşa etmiş.

 

Sembolizme de ayrı bir değer veriyor. Ayrıca bu ifade yolunu da çok iyi kullanıyor. Yabancı ressamların yanı sıra yerli minyatür sanatçılarını destekleyip bir daha tekrarı olmayan eserlere sponsorolmuş. Tüm mimari projelerinin yanı sıra askeri dehası, zamanının kale mimarisine de yön vermiş.

 

Yukarıda kısaca bahsettiğim Boğazkesen (Rumeli) Hisarı’nın yanı sıra 1463-64 yıllarında Çanakkale’de Çimenlik Kalesi’nin (Kale-i Sulataniye) yanı sıra öyle bir kale inşa ettirmiş ki, tüm kale planları içinde çok ayrıcalıklı bir yere sahip.

 

Kilitbahir Kalesi

İstanbul alınalı yaklaşık 10 yıl olmuş. İstanbul Boğazı’ndan gelebilecek tehlikeler Boğazkesen ile engellenmiş. Ancak Çanakkale Boğazı yolu hala tehlikede. Kentin Anadolu tarafına Çimenlik Kalesi inşa edilip, civarına 2 cami ve evlerin inşası ile Çanakkale; adeta yeniden ve Fatih tarafından kurulmuştur.

 

Aynı yıllarda bu kez kentin Avrupa Yakası’na Kilit-ülBarh (Denizin kilidi) isimli yeni bir kale daha inşa edilmiş. Bu kale tüm Osmanlı kaleleri içinde en özel ve estetik olanı. Piri Reis, Kitab-ı Bahriye'sinde Çanakkale'nin Rumeli tarafındaki kaleye Kilid-ül Bahr denmesinin nedenini, boğazdan geçen gemilerin geçiş parasını buraya ödemesi olarak belirtmektedir.

 

Kilitbahir Kalesi’nin planı da çok ilginç. 3 halkalı dış duvarının içinde üçgen bir iç kale bulunmakta. Bu mimari kurgu; kökeni kadim Türklerin “Ant İçme Tamgası”na dayanan “Çintemani” motifinin neredeyse aynısı. Çintemani; Antik Asya’da “Ant İçme Ritüeli” ile birlikte savaştan sonraki barışın sembolü olmuştur. Türklerin en önemli sembolü olan “Kızıl Elma” da kökenini bu gelişim çizgisine borçludur. Kızıl Elma;avcı-toplayıcı bir toplumun, savaşçı ve fetihçi bir topluma dönüşümünün simgesidir. Yeni topraklar kazanma yolunda Kızıl Elma hep değişecek, yeni menziller için Türklere motive aracı olacaktır. Orta Asya’da iken Anadolu, Anadolu’da iken İstanbul, İstanbul’un fethinden sonra sırasıyla Roma, Balkanlar ve Viyana olacaktır.

Müthiş bir vizyon sahibi olan Fatih’in, Kilitbahir Kalesi’nde bu sembolü kullanması tesadüf müdür? Asla. Çünkü Osmanlı Devleti’nin fütühat yolu artık Balkanlar ve Roma’dır.  Ayrıca bu sembolün; Asya’lı Türklerin Avrupa’ya ilk ayak bastığı yer olan Gelibolu Yarımadası’nda bulunması da çok manidardır…

 

yalamanyelda@hotmail.com


YORUMLAR
Yorumunuz editörlerimiz tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır. Toplam Yorum 0 | Onay Bekleyen Yorum 0

YazıYorum
Türkiye ekonomik anlamda onbirinci kez kalkınma planı yapıyor.
Diğer Yazarlar
Türkiye ekonomisinin temeli % 99.8 KOBİ’lerimize bağlı.
Truva’nın Unesco Dünya Kültür Mirası listesine girişinin 20. yılı olan 2018; ülkemizde “Truva Yılı” ilan edildi.
AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan, 13 Şubat 2018’de yaptığı konuşmada, “Bizim için Afrin neyse Ege’deki, Kıbrıs’taki haklarımız da odur. Savaş gemilerimiz, Hava Kuvvetlerimiz, gerektiğinde her türlü müdahaleyi yapmak için yakın takipteler” dedi.
Haber programında Zeytindalı Harekâtı için Afrin’e giden Mehmetçikleri izliyorum.
Ne yapmalıyız, yapabiliriz? Aydınlara düşen görevler ne olur?
Sezon başından bu yana ön görülen ve tahmin edildiği gibi, büyük takımların zor – kolay maç periyotları sonucunda 3 büyüklerin puanlarının eşitleneceği öngörüsü sonunda gerçekleşti.
Geçmişte olduğu gibi, günümüzde de, ülkeler arasında çıkan savaşların nedenleri araştırıldığında, asıl nedenlerin başında çıkar amaçlarının, yani ekonomik nedenlerin olduğu görülecektir.
Aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) Partisi’ndeki siyasetçiler başta olmak üzere Türk karşıtı olarak yorumlanabilecek söylem yükselişe geçti.
Kaçak su bedellerini kim ödüyor?
Yavaş yavaş kişilik değiştiriyorum; yeni kişilikler yaratma, taklit etmenin, dünyayı anlamanın ya da dünya anlaşılabilirmiş gibi yapmanın yeni tarzlarını yaratma yeteneğimle zenginleşiyorum (evrim burada olsa gerek)." diyor Pessoa..
Bir meslek sahibi olmak mı yoksa dünyayı keşfetmek mi?