21.11.2017,00:14
İstanbul
Dolar
Euro
Altın
İmkb
Yatırımcı gözü ile Türkiye ülke riski
612016-12464057_10153838785181624_2107243953_n-010533.jpg
SEZER KOYUN
Yıllardır ekonomimizin dinamo taşı, inşaat sektörünün yanında yabancı yatırımcının Türkiye’ye çekilmesi oldu.

Yaşanan şu zor günlerde ülke riskimiz giderek artıyor. Politik, ekonomik ve finansal olarak ülke risklerini değerlendiren analistlerden haberler pek de iyi çıkmayacak gibi.

 

Zannedilenin aksine ülke riski analizleri politik ve çıkar ilişkilerine dayanmaz. Bu analizlerin yapılması için riskleri hesaplamaya yönelik bir istatistiksel yöntem, metodoloji vardır. Bu şekilde modellenen sayıları açıklayıcı analizler ile detaylandırarak bu çalışmalar bilimsel dayanaklarla yapılmaktadır.  Bu çalışmalar sonucunda da ülkeler arasındaki çok çeşitli riskleri ölçüp karşılaştıran sistemler ortaya çıkmıştır.

 

Hesaplama yöntemlerinin her birinde elbette eksiklikler vardır. Bu eksiklikler çoğunlukla objektif eleştiriler ile giderilmeye çalışılmaktadır. Yine de yol aynıdır ve bu hesaplamalar tüm eksiklerine rağmen istatistiki veri ve kıyas sağladığından yatırımcıya kılavuz olmaktadır.

 

Proje finansmanı alanında gösterdiğimiz faaliyetlerimiz sebebi ile aşina olduğumuz metodolojilerden belki de en kolay anlaşılır olanlardan biri PRS-ICR (Political Risk Services-International Country Risk Guide) üzerinden konuyu değerlendirmeye açmayı tercih etmekte fayda olacaktır.

 

PRS-ICR modelinin avantajlarından biri kullanıcıların kendi risk değerlendirmelerini yapmasına izin vermesi veya kullanıcıların kendi özel gereksinimleri doğrultusunda modeli uyarlamaya imkân tanımasıdır. Eğer belirli risk faktörleri yatırımlara veya işlere daha fazla etki yapıyorsa birleşik ülke riski değerlendirmesinde bu faktörlere daha fazla ağırlık verilerek yeniden değerlendirme yapılabiliyor. Politik, ekonomik ve finansal üç ana risk kategorisinin altında, her bir faktörün kendi içinde ağırlığı olan 22 farklı faktör incelenmektedir.

 

En basit anlatım ile PRS-ICRG metodolojiinde, Ülke Riski Değerlendirme Kategorileri ve Faktörleri http://www.icrgonline.com adresinden de görülebileceği üzere aşağıdaki gibi ayrılmıştır:

Bu tabloda görüldüğü üzere finansal ve ekonomik faktörler ölçülebilir nitelikteyken, ikisinin değerlendirmesinde kullanılan faktör sayısından daha yüksek sayıda faktör barındıran Politik Risk Kategorisi tarafında ülkemizin durumu pek de iç açıcı değil. 

 

Politik faktörler; hükümetin istikrarı, sosyoekonomik durum, yatırım ortamı,  iç ve dış karışıklık, yozlaşma, askeri otoritenin politikaya etkisi, dinsel gerilimler, kanun ve düzenlemeler, etnik gerilim, demokratik sorumluluklar ve bürokrasi etkisi’dir.

 

Analistlerin üzerinde detaylı baktıkları faktörler bu ise karşı karşıya kaldığımız sorunun büyüklüğü tartışılmaz.

 

Hükümete değil, risklere odaklanarak bunları doğru şekilde yönetmek, kimi riskleri de elbirliği ile belirli noktalarda göğüslemek durumundayız. Politik risk faktörlerinin doğru şekilde yönetilememesi ekonomik ve finansal risk faktörel değerlerinin de negatif yöne doğru kaymasına sebep olacaktır.

 

Riski yönetmek öncelikle durumu kabullenmek gerektirmekte. Açık seçik durumumuzun ne olduğunu anlar, doğru şekilde planlamamızı yapar ve kısa sürede önlemlerimizi alabilir isek krizleri de yöneterek riskimizi minimize etmeye doğru büyük adımları atabiliriz.

 

Maliyet elbette oldukça ağır ancak farkındalığımız artmaz ise yatırımcı gözümüzün yaşına bakmayacaktır. Riski yönetmek dahil yapılacak yönetsel ve İletişim hatalarının, alınan yanlış kararların ve krizler ile baş edememenin yaratacağı bedeli de beraberce ödememiz gerekecek gibi duruyor.

 

sezerkoyun@cratone.com

CRATonE Danışmanlık

Traficon, TR Partner

 


YORUMLAR
Yorumunuz editörlerimiz tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır. Toplam Yorum 1 | Onay Bekleyen Yorum 0

TOC

Torpil ve adam kayırmanın hakim olduğu bu ülkede, enerji mevhumu saptırılmış olan yeteneksiz ve bilgisiz yöneticilerin elinde, hatta elinde bir pazarlık gücü olmadan; Türkiye enerji politika ve stratejisini basitçe, gas fiyatı pazarlığı yapmak ve pahalı ham madde ile elektrik üretmek olarak gören, teknolojisi düşük ve vizyonu kısa dönemli olan, rekabetçi bir ortam yaratamadığı ve riskleri kendisi yönetemediği için, bu sektörün stratejik bir kısmını Azeri yönetmenliğe bırakmıştır. Kendi finans edemediği köprülerin finansmanını yabancılara bırakıp, orantısızca yüksek kar payı ilavesi ile, halka yüksek köprü geçiş ücreti ile ödettirmektedir. Bu yanlış kararlar neticesinde, kısa bir süre, yatırımlar yüksekmiş gibi gösterilerek, sanki büyük bir kalkınma varmış havası yaratılmıştır. Üretimi arttırmadan, değer katmadan, gazetecilikle, politikacılarla, Dünyada 10. ekonomi olacağız ya! Bu yüksek riskli strateji ve bu geçici rakamlar, ileride krizler ile baş edememenin yaratacağı bedeli de beraberce ödememiz gerektirecekmiş gibi gözüküyor.
24.4.2017 14:53:27


YazıYorum
Dolar / TL kuru 11 ayın zirvesini gördü. Esasen düz mantıkla baktığınızda dolardaki yükseliş eğiliminde şaşıracak bir şey yok. Fakat ısrarlı çıkış, herkesin yüreğini ağzına getiriyor.
Diğer Yazarlar
2018’de vatandaş, belki de evim yok diye sevinecek.
Türk Siyasi hayatına yeni bir parti daha katılıyor…
Türk Silahlı Kuvvetlerine subay adayı yetiştiren toplam dört askeri liseden üçü Osmanlı Devleti döneminde, birisi de Cumhuriyet döneminde kuruldu.
Basında yer alan haberlere göre AKP İstanbul il teşkilatları, Atatürk’ün 79. ölüm yıldönümünde Anıtkabir’e ziyaret organizasyonu düzenliyorlarmış!
Evet, Fenerbahçe yönetimi bile bile lades dedi.
Yavaş yavaş kişilik değiştiriyorum; yeni kişilikler yaratma, taklit etmenin, dünyayı anlamanın ya da dünya anlaşılabilirmiş gibi yapmanın yeni tarzlarını yaratma yeteneğimle zenginleşiyorum (evrim burada olsa gerek)." diyor Pessoa..
KOBİ’ler de en önemli sorun, işletmelerin iyi yönetilememesidir.
PESCO, Avrupa’daki dengeleri ve Türkiye’nin durumunu nasıl etkileyecek?
İşlenen mühendislik sefaletlerinin sonuçlarını merak etmez misiniz?
“Her ölüm, sana olan küçük bir ölümdür. ‘Çanların kimin için çaldığını sorması için birini gönderme, onlar senin için çalıyor’. Her ölüm, senin ölümündür. Ağaçtan kuru bir yaprak düştüğünde bile, o senin ölümündür.” Osho
Şirketlerin kurumsal Check-Upları ve ihtiyaç analizlerini bilimsel temelli yapmak artık çok kolay