21.11.2017,17:09
İstanbul
Dolar
Euro
Altın
İmkb
İşletme kurmanın bilinci -7
852017-1-011504.jpg
CENGİZ HERGÜNLÜ
KOBİ’lerde servet ve şirket yönetimi

Bundan otuz veya otuz beş sene öncesinde, ilk iş hayatına başladığım dönemlerde, işletme kavramı çok fazla bilinemediği için, iş kurmak isteyen küçük sermaye sahipleri önce bir yer kiralar, birkaç makine ve bir miktar hammaddeyle, ufak çapta imalata başlarlardı. Maliye’ye mükellefiyet tesis ettirmek veya sigortaya tescil yaptırmak pek gerekli görülmezdi. Ödeme ve tahsilatlar nakit, hamiline çek veya senetlerle yapılırdı.

 

Daha sonraları gönüllülük esasına göre değil de, genel de denetimler sonucu, mükellefiyet tesis ettirilen işletmelere, sonradan vergi ödeyen işletmeler olarak; değerli işletmeler nezdinde algılama alışkanlığı toplum da edinilmeye başlandı.

 

Oysa ki; tüm bu yasal zorunluluk içeren resmi kayıt tutma işlemleri, vergi ödeme amaçlı yapılıyor, faaliyet kazançları sonrası edinilen kârların, işletme özvarlıkları nezdinde bir önemi bulunmuyordu. Zaten ticaret yapmakta ki gizli zihniyet, kazançların işletme içinde bırakılması değil, kişisel servet varlığının çoğalması temeline dayanıyordu. Hükümet politikalarında, servetin tabana yayılması gerekliliği hep vurgulanıyor ama uygulama da böyle olmuyordu.

Kamu denetimleri ise işletme gelişmelerine; genelde vergi denetimleri yaparak katkı da bulunmaya çalışıyordu.

 

İstanbul da 1985 yılında ki borsanın kurulmasından sonra bile servetin tabana yayılması politikaları ve denetimleri, vergi toplama gayretine dönüşen denetimlerden ileriye gidemedi. Bundan dolayı genelde; KOBİ türü işletmeler de, hangi harcama ve kaynakların vergiye tabi gelir ve giderler olduğu konularında çok uzmanlar yetişti. Fakat işletme büyümesinin göstergesi olan öz kaynak hesapları hep göz ardı edildi.  

 

Özellikle aile şirketi şeklinde kurulan işletmeler de, şahsi servetlerin artması ve paylaşımların nasıl yapılmasına çok fazla kafa yorulduğunda ve kişiler arasında gizli ve acımasız servet rekabeti ön plana geçmeye başladığında, iyi işletme yönetmenin önemi ortadan kalkmaya başlar. İyi işletme yönetimi sonucun da oluşan kazançların, servetleri oluşturduğu unutulmaya başlandığın da, tehlike çanları çalar ama duyulmaz.

 

Genel de uzmanlık ve deneyim gerektiren işlere; oğullar, amcalar, dayılar, enişteler gibi akrabalar getirildiğinden, işletmeler de bir kurumsallık alt yapısı da oluşamamıştır.

Dolar kurunun bu günler de olduğu gibi birdenbire 3,40 TL’ye çıkması sonucu, işletme kârlarından edinilen şahsi servetler, artık kişilerin sahipliğinde olduğundan, bundan sonrası  ne yazık ki kayyuma kalmaktadır.

 

Anlatmaya çalıştığım gelişmelerin, yaşanmış olaylardan alındığını ve bu yazıyı yazmadan önce aynı dönemlerden geçmiş bazı değerli işletmelerin, kayyuma devredildiğine şahit olduğumu belirtmek isterim.

 

Önemli olan, şahsi servet edinmek ve şahsi serveti yönetmek değil, aslında servetin oluşmasına neden olan işletmelerin iyi yönetilmesinin çok daha değerli olduğudur.

 

Kurumsal yapı altında yönetmek ise sorumluluğun uzmanlara dağıtıldığı, sürekliliği olan bir yönetimdir. Garantili olan ve önceden hazırlıklı olmayı hedef olarak belirten yönetim biçimi de budur.

 

chergunlu@hergunlu.com

www.hergunlu.com    


YORUMLAR
Yorumunuz editörlerimiz tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır. Toplam Yorum 0 | Onay Bekleyen Yorum 0

YazıYorum
Dolar / TL kuru 11 ayın zirvesini gördü. Esasen düz mantıkla baktığınızda dolardaki yükseliş eğiliminde şaşıracak bir şey yok. Fakat ısrarlı çıkış, herkesin yüreğini ağzına getiriyor.
Diğer Yazarlar
2018’de vatandaş, belki de evim yok diye sevinecek.
Türk Siyasi hayatına yeni bir parti daha katılıyor…
Türk Silahlı Kuvvetlerine subay adayı yetiştiren toplam dört askeri liseden üçü Osmanlı Devleti döneminde, birisi de Cumhuriyet döneminde kuruldu.
Basında yer alan haberlere göre AKP İstanbul il teşkilatları, Atatürk’ün 79. ölüm yıldönümünde Anıtkabir’e ziyaret organizasyonu düzenliyorlarmış!
Evet, Fenerbahçe yönetimi bile bile lades dedi.
Yavaş yavaş kişilik değiştiriyorum; yeni kişilikler yaratma, taklit etmenin, dünyayı anlamanın ya da dünya anlaşılabilirmiş gibi yapmanın yeni tarzlarını yaratma yeteneğimle zenginleşiyorum (evrim burada olsa gerek)." diyor Pessoa..
KOBİ’ler de en önemli sorun, işletmelerin iyi yönetilememesidir.
PESCO, Avrupa’daki dengeleri ve Türkiye’nin durumunu nasıl etkileyecek?
İşlenen mühendislik sefaletlerinin sonuçlarını merak etmez misiniz?
“Her ölüm, sana olan küçük bir ölümdür. ‘Çanların kimin için çaldığını sorması için birini gönderme, onlar senin için çalıyor’. Her ölüm, senin ölümündür. Ağaçtan kuru bir yaprak düştüğünde bile, o senin ölümündür.” Osho
Şirketlerin kurumsal Check-Upları ve ihtiyaç analizlerini bilimsel temelli yapmak artık çok kolay