22.01.2018,17:03
İstanbul
Dolar
Euro
Altın
İmkb
Uzmanlar,geniş perspektiften bakıldığında 3 konuya işaret ediyor
İran’da; ülkenin ikinci büyük kenti Meşhed’de işsizlik, yükselen enflasyon ve yolsuzluğa karşı başlayan gösteriler rejim karşıtı isyana döndü.
Yeni Şafak
 
Protestolar başkent Tahran, Tebriz, Raşt, İsfahan, Hamadan ve Irak sınırındaki Kermenşah dahil 12 şehre yayıldı.
 
Ülkede 2009 yılından bu yana yaşanan en büyük çaplı gösterilerde ‘Ölüm veya özgürlük’, ‘Filistin’i boşver, bizi düşün’, ‘Diktatöre ölüm’ ve ‘Ruhani’ye ölüm” sloganları atıldı.
 
Tahran yönetimi, halktan protestocuların yaptığı ‘yasadışı’ gösterilerden uzak durması istedi.
 
İran’daki sergilenen protesto gösterilerinin Arap Baharı benzeri bir tonda yükselmesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın hak ve özgürlükler kapsamındaki açıklamaları sosyal medyada “aynı oyun tezgahlanıyor” yorumlarına neden oldu
 
Uzmanlar ise; henüz net resmin ortaya çıkmadığını belirtmekle birlikte olaya geniş perspektiften bakıldığında üç konuya işaret ediyorlar:
 
- Birincisi İran’ın yaklaşan seçimler öncesi bu yolla bir algı operasyonu yaratma çabasına girişmiş olabileceği,
 
- İkincisi halkın ekonomik sebeplerle başlattığı bu olayların sahada farklı yönlere çekilmeye çalışılabileceği,
 
- Üçüncüsü de, Yemen, Irak ve Suriye’deki yayılmacı politikasına karşı İran’ı ülke içine hapsetmek üzere uluslararası güçlerin bir kez daha devreye girdiği.
 
-----
 
Barack Obama’nın İran’la yaptığı tarihi nükleer anlaşmayı rafa kaldırma isteğini gizlemeyen ve İran düşmanlığını dış politikasının merkezine oturtan ABD Başkanı Donald Trump, kişisel Twitter adresinde, “İran’da rejimin yolsuzluklarından ve ulusun parasını yurt dışında terörizme saçmasından bıkmış olan vatandaşların barışçıl protestolar düzenlediğine dair çok sayıda haber var. İran yönetimi, kendini ifade hakkı da dahil, halkının haklarına saygı göstermeli. Dünya izliyor” diye yazdı.
 
ABD Dışişleri Bakanlığı da, “Tüm ulusları İran halkına ve temel haklarına sahip olmak ile yolsuzluğun son bulması yönündeki taleplerine destek vermeye” çağırdı.
 
-----
 
Yıldız Teknik Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Akif Okur, İran’daki olayların ardında üç farklı sebep olabileceğini söyledi.
 
Okur, “Birinci durumda protestoların seçim çalışmalarına yönelik İran tarafından yapılmış olabilir. İran Cumhurbaşkanı Ruhani, protestolarla yanına taraftar toplamak için yapabilir.
 
İkinci durumda ise uzun zamandır İran’da sosyo ekonomik açıdan bir protesto gösterisi bekleniyordu. Haliyle Yemen’de Husilere, Lübnan’da Hizbullaha, Irak’da Haşdi Şabi’ye ve Suriye’de Esed rejimine yönelik sürekli destek sağlıyor. Tabi bu destekler ciddi oranlarda maddi yük getiriyor.” dedi.
 
Okur, üçüncü olasılık olarak da şunları söyledi:
 
“Bazen İran devleti böylesi protestolar başlatarak hangi kesimlerin harekete geçirildiğini görmek istiyor.
 
Mesela; Trump’ın olayların hemen ardından mesaj vermesi aslında oradaki belli yerlere mesaj verilerek devreye girmelerine sebep oldu.
 
İşte İran gizli olan bu hedefleri, bu noktaları görmek için yapmış olabilir. Ancak şunu söyleyebilirim ki İran’da kontrolden çıkmış bir protesto yok.”
 
İran’da ekonomik taleplerle başlayıp hükümet karşıtı gösterilere dönüşen eylemler üçüncü gününde rejim yanlıları da sokağa indi.
 
Sekiz yıl önceki rejim karşıtı protestoların bastırılmasının yıldönümünde, rejim karşıtları ''Hamaney’e ölüm” sloganı atarken destekçisi binlerce kişi de, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’e destek için sokaklardaydı.
 
Başkent Tahran, Tebriz, Meşhed ve Raşt gibi birçok şehirde dev kalabalıklar ellerinde rejim yanlısı pankartlarla bir araya geldi.
 
Ülke dışında yaşayan İranlılar da gösterilere destek veriyor
 
Almanya ve Belçika gibi ülkelerde İran büyükelçiliği önünde toplananlar, Tahran yönetimi aleyhine sloganlar attı.
 
Göstericiler, Belçika hükümetine de seslenerek, Tahran’a insan hakları şartları dayatarak siyasi müdahalede bulunma çağrısı yaptı.
 
İran’da Cumhurbaşkanı Ruhani’nin Batılı ülkelerle yaptığı nükleer anlaşma, başarı olarak görülüyor
 
Ancak İran İstatistik Kurumu’nun verilerine göre; ülkede işsizlik yüzde 12.4’e yükseldi.
 
80 milyonluk nüfusun yaklaşık 3.2 milyonu işsiz.
 
-----
 
Uzmanlara göre; İran’ın Yemen’de, Katar’da, Suriye’de ve Kuzey Irak’ta etkin rol oynaması, körfez ülkelerine (Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri) gözdağı vermesi ve ayrıca son olarak İsrail’e karşı Filistin’deki El Kassam Tugayları'na destek sağlamasının ABD ve İsrail gibi ülkeleri rahatsız etmeye başladığı bir sır değil.
 
Olayların, Arap Baharı'yla yaşanan müdahalelere benzerliğinden de hareketle, İran için düğmeye basıldığının değerlendirenler çoğunlukta.
 
Bu değerlendirmeler sosyal medyada da en çok yapılan değerlendirmeler arasında.

,


YORUMLAR
Yorumunuz editörlerimiz tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır. Toplam Yorum 0 | Onay Bekleyen Yorum 0

Bu Kategoride Son Eklenen Diğer Haberler
YazıYorum
Geçtiğimiz hafta Antalya’da, çeyrek asrı geride bırakan bir organizasyonda bulundum.
Diğer Yazarlar
Türkiye ekonomisinin temeli % 99.8 KOBİ’lerimize bağlı.
Doğunun en batısı…Batının en doğusu…
Çavuşoğlu, kendi dönemlerinde hiçbir gelişme olmadığını da iddia etmişti.
Tarih 15 Nisan 2013.
Bu melanetleri işlemekle, işlettirmekle hangi amaca varılmak istenmiştir?
Sezon başından bu yana ön görülen ve tahmin edildiği gibi, büyük takımların zor – kolay maç periyotları sonucunda 3 büyüklerin puanlarının eşitleneceği öngörüsü sonunda gerçekleşti.
Dünyanın bir bütün olduğu günümüzde, bilimsel verilerden yararlanmanın vakti gelmiştir.
Savaş yorgunu Avrupa kıtasının önce ekonomik işbirliği ile başladığı ve bir barış ve refah fikri olarak ilerleyen Avrupa projesi için önemli bir döneme tanıklık ediyoruz.
Unutmamalıdır ki, tarihinin hakikatına vakıf olmak bir ülkenin bağışıklık ilacıdır.
Yavaş yavaş kişilik değiştiriyorum; yeni kişilikler yaratma, taklit etmenin, dünyayı anlamanın ya da dünya anlaşılabilirmiş gibi yapmanın yeni tarzlarını yaratma yeteneğimle zenginleşiyorum (evrim burada olsa gerek)." diyor Pessoa..
Bir meslek sahibi olmak mı yoksa dünyayı keşfetmek mi?